بیانیه چشمپزشکان: کور کردن معترضان مصداق بارز شکنجه و نقض کرامت انسانی است
گزارش جامع هرانا از سیوششمین روز از اعتراضات، انتشار لیست اسامی توسط دولت و توهین صدا و سیما به جان باختگان
بر پایه تازهترین دادههای تجمیعی هرانا تا پایان روز سیوششم از آغاز اعتراضات، مجموع جانباختگان تأییدشده به ٦۸٤۲ نفر رسیده است. بر اساس این آمار، ٦٤۲۵ نفر از جانباختگان در دسته «معترضان» ثبت شدهاند و ۱٤٦ نفر نیز در بخش «کودکان زیر ۱۸ سال» قرار دارند. همچنین ۲۱٤ نفر از نیروهای وابسته به حکومت و ۵۷ نفر «غیرنظامی-غیرمعترض» گزارش شدهاند. ۱۱۲۸۰ مورد همچنان در دست بررسی قرار دارد. در همین بازه، شمار مصدومان غیرنظامی ۱۱۰۲۱ نفر، بازداشت دانشجو ٩٤ مورد، اعترافات اجباری ٢٩٦ مورد و احضارها ۱۱۰٤٦ مورد ثبت شده است. همچنین مجموع رخدادهای اعتراضی ثبتشده ۶۶۴ مورد در ۲۰۷ شهر و ۳۱ استان گزارش شده است.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، در روز سیوششم، روندها عمدتاً حول سه محور قابل مشاهده بود. تداوم بازداشتهای پراکنده در شهرهای مختلف (بهویژه در میان دانشجویان، نوجوانان و فعالان مدنی)، افزایش فشار و تهدید در حوزه درمان و رسیدگی به مجروحان، و در سطح رسانهای، واکنش گسترده به پخش یک برنامه توهینآمیز در تلویزیون حکومتی. همزمان، انتشار فهرست اسامی جانباختگان از سوی دفتر ریاست جمهوری نیز با واکنشها و پرسشهای متعدد همراه شد.
تداوم فشار بر وکلا و پزشکان
گزارشهای تجمیعشده نشان میدهد فشارهای امنیتی در روزهای اخیر تنها به بازداشتهای خیابانی محدود نمانده و به حوزههایی رسیده که نقش مستقیم در حمایت از شهروندان در بحران دارند؛ از جمله پزشکان، پرستاران و در سطح حقوقی، روند دسترسی به دفاع و پیگیری پروندهها.
در حوزه درمان، سازمان نظام پرستاری در بیانیهای اعلام کرد که در جریان اعتراضات اخیر، دستکم سه نفر از اعضای جامعه پرستاری در محل خدمت، در مسیر رفتوآمد یا پس از پایان شیفت کاری جان خود را از دست دادهاند و دستکم سه پرستار دیگر نیز دچار جراحت شدهاند. این نهاد همچنین از دریافت نشدن گزارش «تأییدشده» درباره بازداشت پرستاران صرفاً به دلیل انجام وظایف حرفهای خبر داد، اما در عین حال اعلام کرد تاکنون ۱۸ پرستار احضار شدهاند که عمدتاً به دلیل فعالیتهای خارج از حوزه کاری عنوان شده است.
همزمان، روزنامه شرق به نقل از روایتهای منتشرشده از مراکز درمانی گزارش داد که بخشی از کادر درمان از تماسهای هشدارآمیز، فشارهای غیرپزشکی و پیامدهای رسیدگی به مجروحان ابراز نگرانی کردهاند؛ روندی که از نگاه برخی منابع میتواند هم تصمیمگیری حرفهای را تحت تأثیر قرار دهد و هم موجب کاهش مراجعه مجروحان به مراکز درمانی شود. در کنار این گزارشها، بازداشت یک پزشک نیز در فهرست بازداشتهای مرتبط با اعتراضات ثبت شده است؛ از جمله علیرضا گلچین که نام او در گزارش بازداشتهای اخیر آمده است.
در واکنش به این وضعیت، انجمن جراحی لاپاروسکوپی ایران با صدور بیانیهای «هرگونه مداخله، محدودیت یا فشار در فرآیند درمان» را مغایر اصول اخلاق پزشکی دانست و خواستار تضمین «امنیت شغلی» و «استقلال حرفهای» کادر درمان شد. در سطح بینالمللی نیز بیش از ۱۳۰ پزشک، پرستار و عضو کادر درمان در بریتانیا با انتشار نامهای سرگشاده، هدف قرار دادن کادر درمان به دلیل مداوای مجروحان را محکوم کرده و در متن نامه به گزارشهایی درباره تهدید، بازداشت و زندانی شدن درمانگران اشاره کردهاند.
در پی اعتراضات دیماه، چندین وکیل دادگستری عضو کانون وکلای استان فارس و کهگیلویه و بویراحمد در شیراز بازداشت شدهاند. علی شایانمنش، عضو هیئتمدیره این کانون، گفته است «شش وکیل» بازداشت شدهاند که یک نفر آزاد و پنج نفر همچنان در بازداشت هستند و تا زمان گزارش، اطلاعاتی درباره دلایل بازداشت و عناوین اتهامی آنها منتشر نشده است.
بازداشت و برخوردها ادامه دارد
در روز سیوششم، بازداشتها و برخوردهای امنیتی در نقاط مختلف ادامه یافت. بخش قابل توجهی از گزارشها به بازداشت دانشجویان، نوجوانان و شهروندان در چند استان اختصاص داشت. در تبریز، محمد محمدزاده بازداشت شد. در تهران نیز بهداد پیری و رضا وفایی بازداشت شدند. در دهدشت، عرفان جوادی (دانشآموز ۱۷ ساله) بازداشت شد و در ایلام نیز نامهایی از جمله حسین شکری، صابر بسطامی، نورالدین چلنگر، فرج ارسن، الیاس جوانمرد و احمد شیخی در شمار بازداشتشدگان گزارش شدهاند.
در گزارشی دیگر، بازداشت ۹ دانشجو و یک پزشک در ارتباط با اعتراضات ثبت شده است؛ از جمله نیایش مظفری، امیرحسین حیدری، عرفان پرورش، امیرمحمد ابریشمی، محمد سیادت، حمزه علیمرادی، شایان خدایار (از دانشجویان ساکن گرگان)، همچنین امیرسینا مستقیم در تهران و محمدحسین طالبی در آمل.
در ادامه این روند، رضا طاهری (معلم ساکن کرج)، امیرحسین خوجندی (شهروند ساکن رامسر) و حمیدرضا وطنی نیز بازداشت شدهاند.
بازداشت نوجوانان و شهروندان در شهرهای دیگر نیز گزارش شده است. سعدی ایرانی در پیرانشهر و امیرعلی بابایی (نوجوان ۱۷ ساله) در گرگان بازداشت شدند. همچنین آریا شیخینسب در مسجدسلیمان و عرفان اسفندیاری (نوجوان ۱۷ ساله) در اصفهان بازداشت شدهاند.
در سطحی گستردهتر، گزارش شده که ۲۲ شهروند در استانهای گلستان، بوشهر و یزد بازداشت شدهاند. همزمان، انتشار یک ویدیو با محتوای «اعترافات اجباری» از یک شهروند بازداشتشده در گلستان نیز گزارش شده است؛ ویدیویی که درباره شرایط ضبط و صحت روند اخذ آن، اطلاعات روشنی ارائه نشده است.
در قزوین نیز اداره کل اطلاعات از بازداشت ۱۵۸ شهروند در ارتباط با اعتراضات خبر داده است. در گزارشهای منتشرشده، ادعا شده بخش قابل توجهی از بازداشتشدگان «غیربومی» بودهاند.
پخش برنامه توهینآمیز در تلویزیون حکومتی درباره پیکر جان باختگان
در یکی از برنامههای تلویزیونی صداوسیما، یک آیتم در قالب «مسابقه» پخش شد که در آن درباره محل نگهداری پیکر جانباختگان اعتراضات، پرسشی با گزینههایی تحقیرآمیز و طنزآلود مطرح شد. انتشار این بخش با واکنش گسترده در فضای عمومی همراه شد و انتقادهای فراوانی را درباره عادیسازی خشونت و بیاحترامی به جانباختگان و خانوادههای آنان برانگیخت.
پس از بالا گرفتن واکنشها، اعلام شد مدیر شبکه افق برکنار و برنامه خط خطی متوقف شده است. این تصمیم، اگرچه در سطح مدیریتی بهعنوان پاسخ به انتقادها مطرح شد، اما در افکار عمومی پرسشهایی را درباره سازوکار نظارت بر محتوا، مسئولیت تولیدکنندگان و تکرارپذیری چنین رویکردهایی در رسانههای حکومتی ایجاد کرده است.
انتشار لیست اسامی کشتهشدگان توسط دفتر ریاست جمهوری
دفتر ریاست جمهوری ایران اعلام کرد فهرستی شامل مشخصات ۲۹۸٦ نفر از جانباختگان «حوادث اخیر» منتشر شده و اختلاف ۱۳۱ نفر با آمار اعلامشده قبلی را به «مجهولالهویه بودن» نسبت داد. انتشار این فهرست، به دلیل ماهیت کمسابقه آن، در فضای عمومی بازتاب گستردهای داشت و از سوی برخی ناظران بهعنوان تلاش برای کنترل روایت رسمی درباره تلفات تلقی شد.
با این حال، بررسیهای اولیه نشان میدهد فهرست منتشرشده با نشانههای شتابزدگی همراه است: گزارشهایی از غلطهای املایی، موارد تکراری و نیز ناقص بودن برخی ردیفها (از جمله نبود برخی جزئیات هویتی در کنار درج شماره ملی) مطرح شده است. علاوه بر این، فهرست منتشرشده فاقد اطلاعات کلیدی مانند زمان و مکان کشته شدن، نوع وضعیت فرد (معترض/غیرمعترض/نیروی حکومتی) و شرح شرایط وقوع است؛ امری که کار را برای راستیآزمایی عمومی و نیز برای پاسخگویی روشن دشوار میکند. در عین حال، این فهرست میتواند از منظر تطبیق نامها با دادههای موجود و شناسایی برخی موارد جاافتاده در فهرستهای مستقل، اثر عملی محدودی داشته باشد.
آمار بهروزشده (تجمیعی) تا پایان روز سیوششم از آغاز اعتراضات
جمع کل رخدادهای اعتراضی ثبتشده: ٦٦٤
تعداد شهرها بدون تکرار: ۲۰۷
تعداد استانها بدون تکرار: ۳۱
مصدوم شده غیرنظامی: ۱۱۰۲۱
بازداشت دانشجو: ٩٤
اعترافات اجباری: ۲۹٦
احضارها: ۱۱۰٤٦
جمع کل معترضان کشتهشده: ٦٤۲۵
از جمله کودکان: ۱٤٦
نظامیان/حکومتی: ۲۱٤
غیرنظامی-غیرمعترض: ۵۷
جمع کل کشتهشدهها: ٦۸٤۲
موارد در دست بررسی: ۱۱۲۸۰ مورد
جمعبندی
روز سیوششم در حالی سپری شد که تداوم بازداشتها—از دانشجویان و نوجوانان تا معلمان و فعالان مدنی—همچنان یکی از محورهای اصلی تحولات بود و در کنار آن، فشار بر حوزه درمان و رسیدگی به مجروحان پررنگتر دیده شد. از سوی دیگر، پخش یک آیتم توهینآمیز در تلویزیون حکومتی درباره پیکر جانباختگان با واکنش گسترده مواجه شد و در نهایت به برکناری مدیر شبکه و توقف برنامه انجامید. همزمان انتشار فهرست اسامی جانباختگان از سوی دفتر ریاست جمهوری، اگرچه رخدادی کمسابقه بود، اما به دلیل نبود جزئیات کلیدی و وجود نشانههایی از شتابزدگی، خود به منشأ پرسشها و تردیدهای تازه تبدیل شد.
.................................
قیمت نفت "پس ازکاهش تنش میان ایران و آمریکا" کاهش یافت
پس از بروز نخستین نشانهها از احتمال گفتوگو میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران، نشانههای آرامش در بازار نفت نیز پدیدار شده است. بهای هر بشکه نفت برنت دریای شمال حدود پنج درصد سقوط کرده و به نزدیک ٦٦ دلار رسیده است. نفت "وست تگزاس اینترمیدیت" (WTI) آمریکا نیز بیش از چهار درصد ارزان شده است.
کانال اول تلویزیون آلمان دلیل افت چشمگیر قیمتها در بازار نفت را کاهش تنش میان ایران و آمریکا عنوان کرده است.تهران پایان هفته گذشته اعلام کرد که آماده گفتوگو با واشنگتن است. مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری ایران، گفت که کشورش "هرگز در پی جنگ نبوده" و اکنون نیز قصدی برای جنگ ندارد.
پیشتر، دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، با تهدیدهای تازه فشار بر جمهوری اسلامی را افزایش داده بود. او در کاخ سفید با بیان اینکه کشتیهای جنگی بیشتری به سوی ایران در حرکتاند، گفت: «و امیدوارم که به یک توافق برسیم.»
رئیس جمهوری آمریکا بارها تهدید کرده بود که اگر تهران برنامه هستهای خود را پس از حملات هوایی نیروهای اسرائیلی و آمریکایی به تأسیسات مهم هستهای در ماه ژوئن گذشته، از سر بگیرد، مداخله نظامی در دستور کار قرار خواهد گرفت.
تداوم گمانهزنیها درباره احتمال حمله نظامی به ایران، اخیراً در بازار نفت نگرانیهایی را در خصوص کمبود عرضه ایجاد کرده و قیمتها را پیوسته بالا برده بود. ایران یکی از شش تولیدکننده بزرگ نفت در جهان است و علاوه بر آن، سومین ذخایر نفت جهان را در اختیار دارد.
پیش از پایان هفته، بهای هر بشکه نفت برنت (معادل ۱۵۹ لیتر) هنوز بیش از ۷۰ دلار بود؛ رقمی که بالاترین سطح آن در شش ماه گذشته به شمار میرفت.
...........................
فراخوان بنیاد نرگس محمدی ( برندە جایزە صلح نوبل ) برای آزادی زندانیان سیاسی
در پی موج گسترده سرکوب اعتراضات دیماه ١٤٠٤ که به کشته، زخمی و بازداشت شدن دهها هزار نفر از شهروندان منجر شد، بنیاد نرگس محمدی با صدور بیانیهای جدید با اشاره به ابعاد وسیع خفقان حاکم بر فضای سیاسی ایران به ناپدیدسازیهای قهری و تلاش حکومت برای خاموش کردن صدای آزادیخواهی و وضعیت نامساعد زندانیان سیاسی و امنیتی اشاره کرده است.
بخش مهمی از این بیانیه به وضعیت نرگس محمدی، برنده جایزه صلح نوبل، اختصاص دارد که اکنون ۵۳ روز از بازداشت دوباره او میگذرد. طبق این بیانیه مقامات قضایی و امنیتی حق قانونی تماس تلفنی او را به "سکوت و خودسانسوری" مشروط کردهاند. که او تنها در صورتی اجازه ارتباط با خانواده را خواهد داشت که روایت مورد نظر بازجویان را بپذیرد. خانم محمدی با رد این فشار غیرقانونی، اعلام کرده است که تحت چنین محدودیتهایی تماس نخواهد گرفت و تداوم بیخبری را بر پذیرش روایتهای تحمیلی ترجیح میدهد.
این بیانیه همچنین نسبت به سرنوشت زندانیان گمنامی که در خطر اعدام و "قتل حکومتی" قرار دارند، هشدار داده و با استناد به گزارشهای کانون صنفی معلمان ایران، تأکید کرده است که بسیاری از بازداشتشدگان و قربانیان اخیر، کودکان و دانشآموزان زیر سن قانونی بودهاند. بیانیه با تاکید بر این که جامعه جهانی نباید در برابر این سطح از خشونت سکوت کند خواهان آن شده است که زندانیان سیاسی فوری و بدون قید وشرط آزاد شود و به بازداشتهای خودسرانه پایان داده شود. فشار دیپلماتیک برای برای ورود خبرنگاران مستقل و گزارشگران سازمان ملل به ایران جهت بررسی مستقیم وضعیت سلامت زندانیان و گفتگو با خانوادههای قربانیان به علاوه اقدام عملی و فوری برای جلوگیری از اجرای احکام اعدام علیه معترضان از دیگر خواستهای محوری بیانیه بنیاد نرگس محمدی است..
این بیانیه در حالی منتشر میشود که نگرانیها از وضعیت سلامت زندانیان به دلیل عدم دسترسی به اطلاعات مستقل و راستیآزماییشده، به اوج خود رسیده است.
...............................
سفارت ایتالیا در ایران فعالیت بخش کنسولی خود را متوقف کرد
سفارت ایتالیا در ایران اعلام کرد که دفتر کنسولی این سفارتخانه در تهران تا اطلاع ثانوی تعطیل شده است. این سفارتخانه ولی گفته است که "ادامه خدمات ضروری فوری و غیر قابل تعویق برای شهروندان" را تضمین میکند.
در پی اعلام ورود نام سپاه به فهرست تروریستی اتحادیه اروپا و تهدید ایران به انجام اقدامات متقابل، از جمله اخراج رایزنان نظامی سفارتخانههای اروپایی، شماری از این رایزنان خاک ایران راترک کردهاند. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس در واکنش به اقدام اتحادیه اروپا حتی اعلام کرد که جمهوری اسلامی ارتشهای شماری از کشورهای اروپایی را در فهرست تروریستی خود قرار خواهد داد.
تعطیلی بخشهایی از سفارتخانههای اروپایی بخشی از تدابیر امنیتی مربوط به اقدامات پیشگیرانه در ارتباط با اقدامات متقابل احتمالی ایران تلقی میشود. تشدید تنش میان ایران و آمریکا و احتمال بروز درگیری نظامی نیز سبب شده که برخی از سفارتخانهها فعالیت خود را در تهران محدود کنند یا شهروندان خود را به خروج از ایران فرابخوانند.
............................
بیانیه چشمپزشکان: کور کردن معترضان مصداق بارز شکنجه و نقض کرامت انسانی است
جمعی از پزشکان و متخصصان چشم با ابراز نگرانی عمیق، با انتشار بیانیهای نسبت به افزایش آمار نابیناییهای دائمی و آسیبهای غیرقابل برگشت چشمی در میان معترضان (بهویژه جوانان) هشدار دادند. آنها تأکید کردند که این جراحات ناشی از استفاده گسترده و بیضابطه از تفنگهای ساچمهزن است که مستقیماً صورت و چشم شهروندان را هدف قرار میدهد.
این بیانیه با استناد به سخنان علی خامنهای در سال ۱۳۷۸ که نابینا شدن یک دانشجو درجریان اعتراضات این سال را "ظلم بزرگ و جنایت" خوانده بود و همچنین مواضع رسمی حکومت در محکومیت پلیس فرانسه، این پرسش را مطرح میکند که چرا عملی که در خارج از کشور جنایت محسوب میشود، در داخل کشور به راحتی اعمال و توجیه میشود.
پزشکان تأکید کردهاند که کور کردن انسانها تحت هیچ شرایطی ابزار کنترل نیست، بلکه مصداق بارز شکنجه، نقض کرامت انسانی و عملی مجرمانه است که نه با شرع، نه با قانون و نه با اخلاق پزشکی سازگاری دارد.
امضاکنندگان بیانیه خواهان توقف فوری استفاده از سلاحهای ساچمهزن در برخورد با تجمعات، انجام تحقیقات مستقل و شفاف درباره موارد متعدد نابیناییهای رخداده، تعقیب قضایی آمران و عاملان این اقدامات غیرانسانی و ایجاد سازوکار برای جبران خسارات و حمایت درمانی و توانبخشی از قربانیان شدهاند.
در پایان، بیانیه هشدار میدهد که این اقدامات زخمهای عمیق و ماندگاری بر پیکر جامعه باقی میگذارد و تاریخ درباره نحوه برخورد با فرزندان این ملت قضاوت خواهد کرد.
بهخصوص از زمان بروز اعتراضات "زن زندگی آزادی" جمهوری اسلامی از سلاح ساچمهای علیه چشم معترضان به طور گسترده استفاده کرده است که در شماری از موارد به تخلیه چشم آسیبدیدگان انجامیده است. در مواردی هم ترس از بازداشت سبب عدم رجوع آسیبدیدگان به بیمارستانها و مداوای سریع آنها شده است.
بیانیه پزشکان با امضای جمعی از جراحان چشم ایران، حامیان مصطفی تاجزاده و حامیان سبز میرحسین منتشر شده است.
................................
بیانیه شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران :
« در محکومیت کشتار، سرکوب خونین و جنایت سازمان یافته علیه مردم معترض»
مردم ایران، پس از دههها تحمل فقر، تبعیض، سرکوب و انکار مستمر حقوق بنیادین انسانی، برای بازپسگیری حق زندگی،آزادی و کرامت انسانی به خیابانها آمدهاند.
پاسخ حاکمیت: بار دیگر، گلوله، بازداشت، شکنجه و کشتار بوده است.
پاسخی که ماهیت واقعی نظام سیاسی حاکم را عریانتر از همیشه به نمایش گذاشته است.
آنچه در روزها و هفتههای اخیر در ایران رخ داده، نه برخورد امنیتی، نه کنترل ناآرامی و نه حفظ نظم عمومی، بلکه سرکوبی خونین، سازمانیافته و هدفمند علیه مردم غیرمسلح بود.
تکرار سناریوهای نخ نمای دشمن خارجی و عوامل نفوذی، دیگر نه تنها افکار عمومی ایران، بلکه وجدان جهانی را نیز فریب نمیدهد.
این روایتها سالهاست کارایی خود را از دست دادهاند و صرفاً ابزاری برای فرار از پذیرش مسئولیت جنایتاند.
در یکی از خونبارترین مقاطع تاریخ معاصر ایران، هزاران نفر از شهروندان زن، مرد، کودک و نوجوان هدف خشونتی قرار گرفتهاند که هیچ توجیهی، حتی در چارچوب قوانین موجود، برای آن قابل تصور نیست. کشتهشدن کودکان و نوجوانان، بازداشتهای گسترده، ناپدیدسازیها و اعمال فشارهای ضدانسانی در بازداشتگاهها، نشانهی آشکار ورشکستگی سیاسی و اخلاقی حاکمیت است.
فرهنگیان ایران، به عنوان بخشی آگاه و مسئول از جامعه ی مدنی، خود نیز از قربانیان مستقیم این سرکوب بودهاند.
بازداشت، تهدید، اخراج و حتی جان باختن بیش از ۱۰ معلم و ده ها دانش آموز بی گناه در جریان اعتراضات مردمی، گواه آن است که حاکمیت آموزش و آگاهی را خطری جدی برای ادامه ی بقای خود میداند.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران ضمن ابراز تسلیت و همدردی عمیق با خانوادههای جاوید نامان و همهی مردم داغدار ایران، با صراحت اعلام میکند:
ما در کنار مردم معترض ایستادهایم و خود را جزئی جداییناپذیر از مبارزهی جامعه برای آزادی، عدالت اجتماعی، دموکراسی و رعایت حقوق بشر میدانیم. سکوت در برابر این حجم از خشونت، خیانت به مسئولیت تاریخی و مدنی ماست.
بر این اساس، شورای هماهنگی بهطور روشن اعلام میکند که:
۱. حاکمیت مسئول مستقیم کشتار و سرکوب خونین مردم است و باید به جای دروغ پراکنی و فرافکنی، پاسخگوی این جنایات در برابر افکار عمومی ایران و نهادهای مستقل بینالمللی باشد.
۲. تمامی بازداشت شدگان، از جمله دانشآموزان، معلمان و فعالان صنفی و مدنی، باید فوراً و بدون هیچ قید و شرطی آزاد شوند
۳. پادگانیکردن مدارس، دانشگاهها و فضاهای آموزشی باید بیدرنگ متوقف شود، فضای آموزش، میدان جنگ نیست.
٤. از همه ی وجدانهای بیدار در سراسر جهان میخواهیم که با مردم ایران اعلام همبستگی کنند و در برابر این توحش حکومتی سکوت نکنند.
تاریخ به ما آموخته است که حق در نهایت پیروز است و آنان که امروز فرمان سرکوب میدهند، در زباله دان تاریخ خواهند افتاد و البته قطعا ناگزیر از پاسخگویی خواهند بود.
مهم است که کدام طرف تاریخ بایستیم، طرف حق و جاودانه ماندن یا طرف مستبدان و سرکوبگران.
شورای هماهنگی تشکل های صنفی فرهنگیان ایران
۱۳بهمن ماه ١٤٠٤
................................
گزارش رویترز از نگرانی جمهوری اسلامی در شعلهورشدن دوباره اعتراضات مردمی
بر اساس یک گزارش اختصاصی خبرگزاری رویترز، نگرانی عمیقی در سطوح بالای حاکمیت ایران شکل گرفته است که هرگونه حملهٔ محدود نظامی از سوی ایالات متحده میتواند خشم انباشتهٔ جامعه را دوباره به خیابانها بکشاند و پایههای قدرت سیاسی را با تهدیدی جدی مواجه کند. به گفتهٔ شش مقام کنونی و پیشین جمهوری اسلامی، سرکوب خونین اعتراضات ضدحکومتی در اوایل ژانویه ــ که مرگبارترین سرکوب از زمان انقلاب ۱۳۵۷ توصیف شده ــ نهتنها باعث فروکش کردن نارضایتی نشده، بلکه «دیوار ترس» را در بخشهای گستردهای از جامعه فرو ریخته است.
به گفتهٔ چهار مقام مطلع از جلسات درونحاکمیتی، در نشستهایی در سطح بالا به علی خامنهای گفته شده که خشم عمومی به نقطهای رسیده که دیگر ترس، عامل بازدارنده محسوب نمیشود. این مقامات هشدار دادهاند که بخش قابل توجهی از مردم آمادهاند بار دیگر با نیروهای امنیتی روبهرو شوند و فشار خارجی ــ بهویژه حملهای محدود از سوی آمریکا ــ میتواند این آمادگی را به کنش خیابانی گسترده تبدیل کند و «آسیبی جبرانناپذیر» به ساختار سیاسی وارد سازد.
یکی از این مقامات به رویترز گفته است که از نگاه مسئولان، دشمنان جمهوری اسلامی بهدنبال شعلهور شدن دوبارهٔ اعتراضات برای پایان دادن به نظام هستند و اگر چنین قیامی رخ دهد، «متأسفانه خشونت بیشتری» در پی خواهد داشت. او افزوده است: «ترکیب حملهٔ خارجی با اعتراضهای مردمی خشمگین میتواند به فروپاشی نظام حاکم بینجامد؛ این اصلیترین نگرانی در میان مقامات ارشد است و همان چیزی است که دشمنان میخواهند.»
اهمیت این اظهارات در آن است که از تردیدها و نگرانیهای پنهان درون حاکمیت پرده برمیدارد؛ نگرانیهایی که با موضع علنی و تهاجمی تهران در برابر معترضان و ایالات متحده در تضاد آشکار قرار دارد. منابع رویترز توضیح ندادهاند که واکنش خامنهای به این هشدارها چه بوده است و وزارت خارجهٔ ایران نیز به درخواست این خبرگزاری برای اظهارنظر پاسخی نداده است.
این گزارش در حالی منتشر میشود که بنا به گفتهٔ منابع متعدد، دونالد ترامپ در حال بررسی گزینههایی علیه ایران است که از جمله شامل حملات هدفمند به نیروهای امنیتی و چهرههای حکومتی با هدف تشویق معترضان میشود. با این حال، مقامهای اسرائیلی و عربی به رویترز گفتهاند که اتکای صرف به قدرت هوایی برای سرنگونی حاکمیت روحانیون کافی نخواهد بود.
یکی از مقامات پیشین میانهرو در جمهوری اسلامی نیز تأکید کرده که شرایط نسبت به گذشته تغییر کرده است. به گفتهٔ او، «مردم بهشدت خشمگیناند» و حملهٔ آمریکا میتواند بار دیگر آنها را به قیام وادارد. او تصریح کرده است: «دیوار ترس فرو ریخته؛ دیگر ترسی باقی نمانده است.»
تنش میان تهران و واشنگتن در هفتههای اخیر بهطور محسوسی افزایش یافته است. اعزام یک ناو هواپیمابر آمریکایی و ناوهای پشتیبان آن به خاورمیانه، دامنهٔ گزینههای نظامی دولت آمریکا را گسترش داده؛ آن هم پس از تهدیدهای مکرر ترامپ به مداخله در واکنش به سرکوب خونین اعتراضات در ایران.
در همین حال، شماری از چهرههای مخالف که زمانی بخشی از ساختار قدرت بودهاند، نسبت به «جوشش خشم عمومی» و خطر فروپاشی نظام هشدار دادهاند. میرحسین موسوی، نخستوزیر پیشین که از سال ۲۰۱۱ بدون محاکمه در حصر خانگی است، در بیانیهای که در وبسایت نزدیک به اصلاحطلبان «کلمه» منتشر شد، نوشت: «رود خون گرمی که در ماه سرد ژانویه بر زمین ریخته شد، تا تغییر مسیر تاریخ از جوشیدن باز نخواهد ایستاد.» او افزوده است: «مردم به چه زبانی بگویند که این نظام را نمیخواهند و به دروغهای شما باور ندارند؟ بس است، بازی تمام شده است.»
در جریان اعتراضات اوایل ژانویه، به گفتهٔ شاهدان و نهادهای حقوق بشری، نیروهای امنیتی با استفاده از خشونت مرگبار تجمعات را سرکوب کردند؛ سرکوبی که هزاران کشته و شمار زیادی زخمی بر جای گذاشت. مقامهای ایرانی مسئولیت خشونتها را متوجه «تروریستهای مسلح» مرتبط با اسرائیل و آمریکا دانستند.
تحلیلگران و افراد مطلع میگویند اگرچه خیابانها فعلاً آرام است، اما ریشههای نارضایتی از میان نرفته است. افت اقتصادی، سرکوب سیاسی، شکاف فزایندهٔ طبقاتی و فساد ساختاری، خشم عمومی را بهطور مداوم تغذیه کرده و بسیاری از ایرانیان را در نظامی گرفتار کرده که نه راهحلی پیش پایشان میگذارد و نه افقی برای آینده ترسیم میکند.
مقامات کنونی و پیشین هشدار دادهاند که اگر اعتراضات در شرایط تشدید فشار خارجی از سر گرفته شود و نیروهای امنیتی بار دیگر با خشونت واکنش نشان دهند، معترضان جسورتر از گذشته خواهند بود؛ جسورتر بهدلیل تجربههای پیشین و با این احساس که دیگر چیز زیادی برای از دست دادن ندارند. یکی از این مقامات تصریح کرده است که در صورت حملهٔ آمریکا، حاکمیت از روشهای خشنتری علیه معترضان استفاده خواهد کرد و نتیجه میتواند «حمام خون» باشد.
در گفتوگو با رویترز، شماری از شهروندان عادی نیز پیشبینی کردهاند که حاکمان ایران هرگونه اعتراض تازهای را با سرکوب شدید پاسخ خواهند داد. یک شهروند تهرانی که پسر ۱۵ سالهاش در اعتراضات ۹ ژانویه کشته شده، گفته است معترضان تنها «زندگی عادی» میخواستند و پاسخشان «گلوله» بوده است. او افزوده است: «اگر آمریکا حمله کند، برای انتقام خون پسرم و کودکانی که این رژیم کشت، دوباره به خیابان بازمیگردم.»
...............................
جمهوری اسلامی سفرای کشورهای اروپایی را احضار کرد
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران میگوید طی امروز و دیروز همه کشورهای اروپایی که در تهران سفارت دارند احضار شدند.
بقائی که روز دوشنبه، ۱۳ بهمن در نشست خبری با روزنامهنگاران سخن میگفت، افزود که «احضار سفرا که کار حداقلی است…مجموعه اقداماتی در حال بررسی است.گزینههای مختلف تدوین شده و برای تصمیمگیری به نهادها ارسال شده است و طی روزهای آینده تصمیمگیری خواهد شد.»
بقائی قرارگرفتن نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست تروریستی اتحادیه اروپا را «توهینی به ایران و یک اشتباه راهبردی» نامید. سخنگوی وزارت خارجه ایران در عین حال اتحادیه اروپا را به «خوشرقصی» برای آمریکا و اسرائیل متهم کرد.
وزرای خارجه اتحادیۀ اروپا پس از سالها فشار از داخل و خارج این بلوک، روز پنجشنبه ۹ بهمن با قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمانهای تروریستی موافقت کردند.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیۀ اروپا با اعلام این خبر، گفت: «هر حکومتی که هزاران نفر از مردم خود را میکشد، در واقع در مسیر نابودی خود گام برمیدارد.
اسماعیل بقائی در بخش دیگری از اظهارات خود، دربارۀ مذاکره با آمریکا گفت: «در این مرحله، نکات مختلفی رد و بدل شده و ما در حال بررسی و تصمیمگیری درباره جزئیات هر روند دیپلماتیکی هستیم که امیدواریم طی روزهای آینده به نتیجه برسد.در ده سال اخیر، ما بهصورت مکرر تجربیاتی از بدعهدی، فریبکاری و خلف وعدههای ایالات متحده آمریکا داشتهایم…این تجربیات ارزان به دست نیامده و در هر تصمیمی حتماً مدنظر قرار خواهد گرفت. در رفتار و گفتار طرف مقابل تناقض آشکاری وجود دارد.»
سخنگوی وزارت خارجۀ ایران در عین حال دریافت ضربالاجل از سوی آمریکا دربارۀ مذاکرات را که دونالد ترامپ پیش از این اعلام کرده بود، تأیید نکرد.
او گفت : « ایران کشوری است که در روندهای دیپلماتیک همواره با صداقت و جدیت عمل میکند اما هیچگاه پذیرای هیچ نوع اولتیماتوم یا ضربالعجلی نبوده است؛ بنابراین دریافت چنین ددلاینی از سوی آمریکا قابل تأیید نیست.»
رئیسجمهور آمریکا در روزهای اخیر گفته بود که برای ایران ضربالاجلی تعیین کرده که فقط خودشان از آن اطلاع دارند.
بقائی دربارۀ وضعیت اورانیوم غنیشدۀ ایران هم افزود: «این یکی از موضوعاتی است که قاعدتاً در یک مذاکره دربارهاش تعیین تکلیف میشود. قبل از اینکه مذاکره اتفاق بیفتد، ما از قبل نتیجه را اعلام نمیکنیم. نتیجه در چارچوب و در روند مذاکره به دست میآید.»
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی تائید کرده که ایران حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار دارد. در روزهای اخیر گمانههایی مبنی بر نگهداری اورانیوم ایران در مسکو یا آنکارا مطرح شده بود
...............................
بریتانیا ۱۰ مقام و فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی را بهدلیل نقض حقوق بشر تحریم کرد
بریتانیا روز دوشنبه ۱۳ بهمن با بهروزرسانی فهرست تحریمهای خود، ۱۱ مورد جدید از جمله فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، وزیر کشور و بابک زنجانی را در فهرست تحریمهای خود قرار داد.
بر اساس اطلاعیهٔ رسمی منتشرشده، این تحریمها ۱۰ فرد و یک نهاد امنیتی دولتی ایران را بهدلیل «نقضهای جدی حقوق بشر» هدف میگیرد؛ از جمله سرکوب آزادی بیان و تجمعات مسالمتآمیز و در مواردی، نقض حق حیات.
براساس این بیانیه، اقدامات تنبیهی شامل مسدودسازی داراییها، ممنوعیت سفر و محرومیت از تصدی سمتهای مدیریتی است.
در میان تحریمشدگان، نام اسکندر مومنی، وزیر کشور، محمدرضا هاشمیفر، فرمانده انتظامی استان لرستان، محمد قنبری، بابک زنجانی، و یدالله بوعلی، فرمانده سپاه فجر فارس، و همچنین «فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران» دیده میشود.
لندن پیشتر هشدار داده بود که تحریمها علیه ایران در صورت تداوم نقض حقوق بشر تشدید خواهد شد.
.............................
رسانهها از دیدار احتمالی ویتکاف و عراقچی در ۱۷ بهمن در استانبول خبر میدهند
سایت آکسیوس روز دوشنبه ۱۳ بهمن گزارش داد که وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران و نمایندهٔ ویژهٔ آمریکا احتمالا روز جمعه ۱۷ بهمن در استانبول دیدار میکنند.
این سایت به نقل از دو منبع آگاه نوشت که استیو ویتکاف و عباس عراقچی قرار است درباره امکان دستیابی به توافق هستهای گفتوگو کنند.
منبع سومی گفته که این دیدار «بهترین سناریو» است، اما نهاییشدن آن به وقوع عملی جلسه بستگی دارد.
خبرگزاری رویترز نیز به نقل از یک منبع ایرانی که نامش فاش نشده است، خبر دیدار مقامهای دو کشور را تأیید کرد.
در صورتی که خبر برگزاری نشست استانبول تأیید شود، این نخستین تماس مقامهای آمریکا و ایران پس از فروپاشی مذاکرات هستهای و جنگ ۱۲روزه خرداد و تیرماه امسال خواهد بود و همزمان با تقویت حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس انجام میشود. این ابتکار حاصل میانجیگری ترکیه، مصر و قطر عنوان شده است.
به گزارش آکسیوس، ویتکاف قرار است روز سهشنبه ۱٤ بهمن با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دیدار کند.
ساعاتی پیشتر نیز دو خبرگزاری فارس و تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، به نقل از «منابع آگاه» از احتمال آغاز مذاکره بین ایران و آمریکا با حضور «مقامهای ارشد دو کشور در روزهای آتی» خبر داده بودند، اما بعد این خبر را از روی خروجیهای خود حذف کردند.
خبرگزاری تسنیم روز دوشنبه ۱۳ بهمن به نقل از این منبع نوشته که «تا الان، مکان و زمان قطعی این دیدار نهایی نشده است و این مذاکرات احتمالاً در سطح» عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، و استیو ویتکاف، نمایندهٔ ویژهٔ آمریکا، خواهد بود.
فارس هم در گزارش کوتاهی به نقل از «یک منبع در دولت» نوشته که «رئیسجمهور دستور آغاز مذاکرات را صادر کرده است».
به گفتهٔ این منبع، «ایران و آمریکا در چارچوب موضوع هستهای مذاکره خواهند کرد».
فارس در گزارش خود نوشته بود که مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، «دستور» آغاز مذاکرات را صادر کرده است. در حالی که در خبر تسنیم، مرجع صدور دستور آغاز مذاکرات «شورای عالی امنیت ملی» اعلام شده بود.
علاءالدین بروجردی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس نیز روز دوشنبه گفت که حکومت ایران برای مذاکره «با شروطی روشن و منطقی» آمادگی دارد.
او افزود: «دانش صلحآمیز هستهای مانند توانمندی موشکی و پهپادی جزو خطوط قرمز جمهوری اسلامی است و قابل مذاکره نیست».
مقامهای آمریکایی هنوز به این گزارش رسانهها درباره دیدار ویتکاف و عراقچی واکنش نشان ندادهاند.
یک مقام ارشد ایرانی و یک دیپلمات غربی به خبرگزاری رویترز گفتند که استیو ویتکاف و عباس عراقچی ممکن است در روزهای آینده در ترکیه با هم دیدار کنند.
برخی منابع احتمال دادهاند که با توجه به سفر اخیر عراقچی به ترکیه و تلاش آنکارا برای میزبانی مذاکرات، رایزنیها در ترکیه برگزار شود و حتی احتمال حضور هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، در این گفتوگوها مطرح شده است.
در عین حال، نام کشورهای دیگری در منطقه نیز بهعنوان گزینههای میزبانی مطرح است و قطر و مصر هم تلاشهای دیپلماتیکی در این زمینه انجام دادهاند.
موضوع انتقال مواد غنیشدهٔ هستهای
خبرگزاری تسنیم روز دوشنبه خبر داد که علی باقری کنی، معاون سیاست خارجی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی ایران، گفته است که «مسئولان ایرانی بنایی بر انتقال مواد غنیشده هستهای به هیچ کشوری ندارند و مذاکرات اصلاً حول چنین امری نیست».
خبرگزاری ایسنا هم تأکید کرده که «برخلاف برخی گمانهزنیها»، در سفر اخیر محمد بن عبدالرحمن آلثانی، وزیر خارجه قطر، به تهران، موضوع انتقال اورانیوم غنیشدهٔ ایران به خارج از کشور مطرح نشده است.
این درحالی است که ساعاتی پیشتر، خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام ایرانی که به نام او اشارهای نشده، نوشته بود: «دیپلماسی در جریان است. ایران میگوید برای ازسرگیری مذاکرات، نباید پیششرطی وجود داشته باشد و آماده است در موضوع غنیسازی اورانیوم انعطافپذیری نشان دهد؛ از جمله تحویل ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا و پذیرش غنیسازی صفر در چارچوب یک ترتیبات کنسرسیومی بهعنوان راهحل».
با این حال، او افزود که تهران برای آغاز مذاکرات خواستار آن است که «تجهیزات نظامی آمریکا از اطراف ایران دور شوند». این مقام اضافه کرده که «حالا توپ در زمین ترامپ است».
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، تائید کرده که ایران حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار دارد. در روزهای اخیر گمانهزنیهایی مبنی بر ارسال اورانیوم ایران به روسیه یا ترکیه مطرح شده بود.
«ادامۀ رایزنیهای ایران» با همتایان مصری، سعودی و ترکیهای
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، که هفته گذشته به ترکیه سفر کرده بود، روز دوشنبه از ادامه رایزنیها با همتایان مصری، سعودی و ترکیهای خود خبر داد و در گفتوگو با سیانان گفت: «ترامپ گفته سلاح هستهای نه، و ما کاملاً با این موضوع موافقیم». او افزود در صورت لغو تحریمها، رسیدن به توافق «کاملاً ممکن» است.
یک مقام حزب حاکم ترکیه نیز به رویترز گفته است که تهران و واشینگتن توافق کردهاند گفتوگوهای این هفته بر دیپلماسی متمرکز باشد؛ امری که میتواند بهمنزله فرصتی برای جلوگیری از حملات احتمالی آمریکا تلقی شود.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، نیز روز دوشنبه دربارۀ مذاکره با آمریکا گفت: «در این مرحله، نکات مختلفی رد و بدل شده و ما در حال بررسی و تصمیمگیری درباره جزئیات هر روند دیپلماتیکی هستیم که امیدواریم طی روزهای آینده به نتیجه برسد».
سخنگوی وزارت خارجۀ ایران در عین حال تأکید کرد که تهران «هرگز اولتیماتوم نمیپذیرد» و مدعی شد پیامی در این زمینه دریافت نشده است؛ این در حالی است که دونالد ترامپ پیشتر هشدار داده بود «زمان برای توافق هستهای ایران در حال پایان است» و افزود به جمهوری اسلامی ضربالاجلی داده «که فقط خودشان میدانند».
بقائی دربارۀ وضعیت اورانیوم غنیشدۀ ایران هم افزود: «این یکی از موضوعاتی است که قاعدتاً در یک مذاکره دربارهاش تعیین تکلیف میشود. قبل از اینکه مذاکره اتفاق بیفتد، ما از قبل نتیجه را اعلام نمیکنیم. نتیجه در چارچوب و در روند مذاکره به دست میآید.»
پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در چند نوبت خواستار توافق با ایران در مورد برنامه هستهای جمهوری اسلامی شده است، ایالات متحده حضور ناوگان دریایی خود در منطقه را افزایش داده و سامانههای پدافند هواییاش را در خاورمیانه تقویت کرده است.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی نیز یکشنبه تهدید کرد که در صورت حمله آمریکا، یک «جنگ منطقهای» رخ خواهد داد.
...............................
