افزایش پیاپی شمار اعدامها، رسانه های جمعه؛ اعدام 6 زندانی در ملایر، ماهشهر، ساوه، بوکان، قوچان و برازجان
شنبه 8 آذر
..............
افزایش پیاپی شمار اعدامها، رسانه های جمعه؛ اعدام 6 زندانی در ملایر، ماهشهر، ساوه، بوکان، قوچان و برازجان
در بازه زمانی ۱۰ اکتبر ۲۰۲۴ تا ۸ اکتبر ۲۰۲۵، دست کم یک هزار و ۵۳۷ تن در زندانهای کشور اعدام شدهاند؛ رقمی که در مقایسه با زمان مشابه در سال گذشته، حدود ۸۶.۰۷ درصد افزایش داشته است.
سحرگاه روز چهارشنبه ۵ آذرماه، حکم یک زندانی بابت اتهامات مرتبط با جرائم مواد مخدر ، در زندان ملایر به اجرا درآمد. هویت این زندانی سعید خانی توسط هرانا احراز شده است.
روز پنجشنبه ۶ آذرماه، در زندان ماهشهر یک زندانی به اتهام قتل به چوبه دار آویخته شد. نام وی علی ماهینی است.
در همین روز شریف جابری بابت اتهام قتل، در زندان ساوه اعدام شد.
همچنین علی امینی درسحرگاه روز چهارشنبه ۵ آذرماه، بابت اتهام قتل ، در زندان بوکان اعدام شد.
در زندان قوچان نیز، درسحرگاه روز پنجشنبه ۶ آذر ماه، کاظم بیگدلی از بابت اتهام مرتبط با جرائم مواد مخدر به پای چوبۀ دار رفت.
روز چهارشنبه ۵ آذرماه، حکم اعدام یک زندانی به نام مهدی کعبی در زندان برازجان به اجرا درآمد. مجازات مرگ برای او در ارتباط با جرائم مواد مخدر بوده است.
.......................................................
توقف دائمی مهاجرت از کشورهای جهان سوم به آمریکا توسط ترامپ
در پی حمله مسلحانه در مرکز واشنگتن، پایتخت آمریکا، دونالد ترامپ، رئيس جمهور این کشور اعلام کرد مهاجرت از "کشورهای جهان سوم" "بهطور دائم" متوقف میشود. او گفت: این اقدام را انجام خواهم داد تا نظام ایالات متحده بهطور کامل احیا شود. او از بازگرداندن میلیونها مجوز اقامت صادرشده در دولت قبلی و پایان مزایای فدرال برای غیرشهروندان سخن گفت؛ اقدامی که با دستور اداریِ بازبینی گسترده گرینکارتها همراه بوده و در اروپا با واکنش منفی برلین روبهرو شده است.
کاخ سفید از تدوین مجموعهای از تصمیمها خبر داده که محور آن تعلیق ورود متقاضیان از کشورهایی است که در فهرستهای امنیتی دولت قرار دارند. اداره خدمات شهروندی و مهاجرت آمریکا اعلام کرده بازبینی "جامع و سختگیرانه" همه گرینکارتهای اتباع کشورهای مشمول را آغاز میکند. این نهاد به فهرست ۱۹ کشوری اشاره کرده که در فرمان ماه ژوئن رئیسجمهور آمده بود.
در فرمانهای گذشته، ورود از ۱۲ کشور بهطور کامل و از ۷ کشور بهصورت محدود ممنوع شده بود (از جمله افغانستان، میانمار، چاد، جمهوری کنگو، گینه استوایی، اریتره، هائیتی، ایران، لیبی، سومالی، سودان و یمن؛ و محدودیتهای جزئی برای بوروندی، کوبا، لائوس، سیرالئون، توگو، ترکمنستان و ونزوئلا.
ترامپ در پیامهای آنلاین از لغو میلیونها مجوز اقامت صادرشده در دولت پیشین و قطع همه مزایای فدرال برای غیرشهروندان سخن گفت. او همچنین وعده داد همه اتباع خارجی که بهزعم دولت خطر امنیتی تلقی میشوند یا با ارزشهای اعلامی دولت سازگار نیستند، اخراج خواهند شد.
اجرای تعلیقهای سراسری در ورودیها به ایالات متحده و بازبینی انبوه مجوزهای اقامت میتواند نظام مهاجرتی آمریکا را با چالشهای حقوقی و اجرایی مواجه کند؛ از جمله: دعاوی تبعیض، و بار اداری بر سازمان خدمات شهروندی و مهاجرت آمریکا.
..........................................
آییننامه پروژه امنیتیسازی مدارس و نظارت الکترونیکی بر کلاسهای درس در آستانه تصویب
یک مقام شورای عالی آموزش و پرورش از نهایی شدن نسخه اصلاحشده آییننامه اجرایی مدارس خبر داد. آییننامهای که با افزایش اختیارات مدرسه و سپردن تصمیمگیری درباره تلفنهمراه دانشآموز و نصب دوربینها در کلاسها و فضای مدرسه، بهعنوان گامی تازه در امنیتیسازی مدارس ارزیابی میشود.
معاون دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش، جمعه هفتم آذر در گفتوگو با خبرگزاری ایسنا اعلام کرد آییننامه اجرایی جدید مدارس پس از بازنگری سه ساله و دریافت بازخورد از استانها، در آستانه تصویب نهایی است.
موسیالرضا کفاش گفت نسخه قبلی آییننامه که در سال ۱۴۰۰ بهصورت آزمایشی به مدارس ابلاغ شده بود، پس از برگزاری بیش از ۶۴ جلسه، بازنگری شده و با هدف افزایش اختیارات مدیران و شوراهای مدرسه در حوزههای آموزشی، بهداشتی، مالی و برنامهریزی، آماده ارائه به شورای عالی است.
کفاش گفت یکی از محورهای اصلاح آییننامه، تعیین تکلیف تلفنهمراه دانشآموز است و اینکه شورای مدرسه چگونه باید با این موضوع برخورد کند.
شورای مدرسه در ایران، از مدیر مدرسه، معاونها، یک نفر از مربیان یا مشاوران، نماینده شورای معلمان و نماینده انجمن اولیا و مربیان تشکیل میشود و در برخی مدارس نیز در صورت لزوم، نماینده شورای دانشآموزان به جلسات آن دعوت میشود.
کفاش گفت موضوع دیگر، بحث نصب دوربینها در کلاسهای درس و فضاهای مدرسه است که بهگفته او در سالهای گذشته، با چالشهایی همراه بوده و در نسخه جدید تلاش شده مسئولیت در این زمینه بیشتر به شورای مدرسه واگذار شود تا با توجه به اقتضائات مدرسه درباره آن تصمیمگیری کند.
او همچنین از حذف بند اخراج موقت دانشآموزان از آییننامه اجرایی خبر داد و گفت به جای آن توصیههای مشاورهای در نظر گرفته شده است.
با وجود این، با توجه به افزایش اختیارات مدرسه، نگرانیهایی وجود دارد که تنبیههای غیررسمی و فشارهای انضباطی از مسیرهای دیگر ادامه یابد.
این طرح در شرایطی مطرح میشود که فعالان آموزشی و حقوق کودک در سالهای گذشته بارها نسبت به افزایش کنترل امنیتی در مدارس هشدار دادهاند و نصب دوربین در کلاسها را خلاف اصول تربیتی و ناقض حریم خصوصی کودکان دانستهاند.
کفاش این صحبتها را ۱۰ روز پس از ضربوشتم دانشآموزان در هنرستانی دخترانه در شهرری عنوان کرد که طی آن بازرسی خشن، تخریب وسایل، تهدید کلامی و ممانعت از تماس با والدین، یک روز عادی مدرسه را به محیطی امنیتی بدل کرد. شهادت دانشآموزان این هنرستان نیز نشان داد آنچه رخ داده، نشانه گسترش خشونت نهادی در مدارس ایران است.
فشار و تلاش حکومت برای امنیتیسازی مدارس و سرکوب دانشآموزان معترض، معلمان و فعالان صنفی، دستکم در دو دهه گذشته سابقه دارد.
...................................
علیرغم گذشت ۱۷ ماه؛ بلاتکلیفی کارگران اخراجی ارغوان گستر ایلام ادامه دارد
بر اساس گزارشی از ایلام، از خرداد ماه سال ۱۴۰۳ بیش از ۱۰۰ کارگر پتروشیمی ارغوان گستر واقع در شهرستان چوار ایلام به بهانه اتمام بخشهایی از پروژه، از ورود به محل کارشان منع شدند. بعد از گذشت ۱۷ ماه، با وجود وعده مسئولان برای بازگشت به کار، هنوز اقدامی در جهت پیگیری وضعیت شغلی این کارگران صورت نگرفته است.
یکی از کارگران اخراجی ارغوان گستر گفت: در این ۱۷ ماه که بیکار شدهام در جستجوی کار به واحدهای صنعتی و خدماتی زیادی مراجعه کردهام اما به دلیل شرایط سنیام، تا این لحظه هیچ کاری برای من و سایر همکارانم پیدا نشده است.
او در ادامه افزود: درحالی من و سایر همکارانم به دنبال ایجاد شرایط برای بازگشت به کار هستیم که مسئولان در جلسات مختلف وعده بازگشت به کار کارگران را مطرح میکنند.
او با بیان اینکه کارگران در تأمین معاش خانوادههایشان با مشکل مواجه شدهاند، اظهار کرد: برخی همکاران به دستفروشی و مسافرکشی مشغول کار شدهاند، اما برخی دیگر به دلیل ناتوانی مالی همچنان بیکار هستند.
لازم به ذکر است، کارگران پتروشیمی ارغوان گستر ایلام پیشتر نیز از بلاتکلیفی وضعیت شغلی خود خبر داده بودند.
........................................
قاچاق ۱ میلیارد دلار به حزبالله از طریق امارات توسط سپاه پاسداران
گزارش جدید والاستریت ژورنال در روز پنجشنبه ۲۷ نوامبر (۶ آذر) به نقل از وزارت خزانهداری آمریکا میگوید که نیروی قدس سپاه از ابتدای سال جاری میلادی تاکنون بیش از یک میلیارد دلار از طریق امارات متحده عربی به حزبالله قاچاق کرده است. نگرانی مشابهی درباره قاچاق وجوه از طریق ترکیه و عراق به حزب الله نیز وجود دارد.
یک بخش از این گزارش به نقل از دیوید شنکر، مدیر برنامه سیاست عربی در موسسه واشنگتن میگوید که حزبالله در جریان جنگ با اسرائیل، به شدت تضعیف شده و اکنون به شدت بر بازسازی خود تمرکز کرده است.
به باور شنکر، حکومت ایران از تعهد خود نسبت به گروه اصلی نیابتی خود در منطقه عقبنشینی نمیکند.
همچنین حنین غدار، پژوهشگر ارشد در موسسه واشنگتن نیز اعلام کرد: یک میلیارد دلار، پیش از این کل بودجه سالانه حزبالله بود، اما بعد از جنگ، آنها به مقدار خیلی بیشتری نیاز دارند.
وال استریت ژورنال در گزارش خود یادآور میشود که قاچاق پول سپاه پاسداران به حزبالله، علاوه بر روشهای تامین مالی جهانی این سازمان است که تجارت مواد مخدر و الماس و پولشویی را شامل میشود.
این رسانه آمریکایی در ادامه گزارش خود میافزاید که پس از سقوط رژیم بشار اسد در سوریه، ممنوعیت پروازهای مستقیم از ایران به لبنان، و برخورد با "پیکهایی که چمدانهای پول نقد را از طریق فرودگاه بیروت وارد میکردند"، حکومت ایران ناچار شده به شدت بر روشهای جایگزین قاچاق تکیه کند.
طبق گفته افراد مطلع از این موضوع، از جمله یک مقام ارشد آمریکایی، درآمد حاصل از فروش نفت ایران به "صرافیهای مرتبط با ایران، شرکتهای خصوصی، بازرگانان و پیکها در دبی" ارسال میشود و سپس این افراد، پولها را به قاچاقچیان در لبنان میرسانند تا وجوه مذکور توزیع شود و حسابها بعدا تسویه گردد.
بر اساس این گزارش، آمریکا نگران است که پولها، علاوه بر دبی از طریق ترکیه و عراق نیز به حزبالله قاچاق شود.
والاستریت ژورنال در ادامه گزارش خود به نقل از یک مقام اماراتی مینویسد، اگرچه امارات به عنوان "مرکز پولهای غیرقانونی" مشهور شده، اما این کشور، "به جلوگیری از سوءاستفاده از قلمرو خود برای انجام امور مالی غیرقانونی، متعهد است و در این زمینه با شرکای بینالمللی برای مختل کردن این روند و ایجاد بازدارندگی همکاری میکند."
تا زمان انتشار این گزارش، حزبالله، دفتر نخستوزیری لبنان و همچنین هیئت جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد به درخواستهای وال استریت ژورنال برای ارائه نظر در این خصوص پاسخی ندادند.
از سوی دیگر، یوسف رَجی، وزیر خارجه لبنان اخیرا با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی اکس ، ضمن انتقاد تند از اظهارات اخیر علیاکبر ولایتی، مشاور ارشد علی خامنهای، به شدت از سیاستهای مداخلهجویانه حکومت ایران در لبنان انتقاد کرده است.
رجی روز چهارشنبه ۲۶ نوامبر (۵ آذر) با اشاره به سخنان ولایتی مبنی بر این که "وجود حزبالله برای لبنان از آب و نان ضروریتر است" خواستار پایان دادن به مداخله جمهوری اسلامی در امور داخلی لبنان شده بود.
......................................
تجمع اعتراضی کارگران اخراجی شرکت پالایش گاز هویزه خلیج فارس
روز پنجشنبه ۶ آذرماه، کارگران اخراجی شرکت پالایش گاز هویزه خلیج فارس با برگزاری تجمع اعتراضی در مقابل ساختمان استانداری خوزستان در اهواز، خواستار رسیدگی به مطالبات خود شدند.
تجمع این کارکنان در اعتراض به تداوم اخراجها و با مطالبه بازگشت به کار آنها صورت گرفته است.
براساس اطلاعات دریافتی هرانا، با توجه به اعتراضات پیشین، استانداری دستور بازگشت به کار این کارگران را صادره کرده است، اما مدیریت این شرکت همچنان مانع ورود آنها به محل کار میشود.
هرانا پیشتر در گزارشی از اخراج دستکم ۳۰ کارگر پروژهای شرکت پالایش گاز هویزه خلیج فارس خبر داده بود.
شرکت پالایش گاز هویزه خلیج فارس در منطقه جفیر شهرستان هویزه، در استان خوزستان واقع شده است.
.......................................
کودکان کار در ایران، فریاد خاموش فقر اجتماعی و شکاف طبقاتی
ماهنامۀ خط صلح بر پایۀ داده های ثانویه با تکیه به آمار رسمی گزارشهای جهانی و پژوهشهای معتبر، گزارش جدید تحلیلی از وضعیت کودکان کار در ایران تهیه کرده که در اینجا تلخیصی از آن ارائه میگردد
در کوچهپسکوچههای کلانشهرهای ایران، کودکان کار با چهرههای خسته و دستان کوچک، نقشی تلخ از شکافهای ژرف اجتماعی و نابرابری طبقاتی میآفرینند. این کودکان، قربانیان بیواسطهی سیاستهای اقتصادی ناکارآمد، تورم بیامان و توزیع ناعادلانهی فرصتها هستند. هرروز که این پدیده نادیده انگاشته شود، نسلی نو در تلهی فقر و محرومیت اسیر میماند. کودکان کار، نه تنها نجوای خاموش عدالتاند، بلکه زنگ بیدارباشی برای فروپاشی پیوندهای اجتماعی و اوجگیری تنشهای طبقاتی بهشمار میروند.
تورم فراتر از ۴۰ درصدی در سالهای اخیر، همراه با بیکاری فراگیر والدین، خانوادهها را وادار نموده که نیروی کار کودکان را روانۀ بازار نمایند. این پدیده، چرخهی فقر را استوارتر میسازد و کودک امروز را به کارگر کممهارت فردا بدل میکند.
دسترسی نابرابر به آموزش شایسته، شکاف طبقاتی را ژرفتر میکند. کودکان خانوادههای مرفه از امکانات آموزشی برتر برخوردارند، در حالی که فرزندان طبقات فرودست پیش از پانزدهسالگی از تحصیل محروم میمانند.
مهاجرت از روستا به شهر و ورود اتباع خارجی، بهویژه از افغانستان، کودکان را در برابر استثمار بیدفاع میگذارد. بیش از ۸۰ درصد کودکان کار خیابانی در تهران غیرایرانیاند و از حمایت قانونی بیبهرهاند.
مادهی ۷۹ قانون کار ایران، اشتغال کودکان زیر ۱۵ سال را ممنوع اعلام کرده است، اما اجرای آن ناکافی و گزینشی است. کارگاههای خانوادگی و بخش غیررسمی از این قانون مستثنیاند و نظارت کارآمدی بر آنها وجود ندارد.
بر پایهی گزارش سازمان بهزیستی (۱۴۰۳)، ۶۶۳/۱۲ پروندهی فعال کودکان کار ثبت شده ۶۰ درصد ایرانی و ۴۰ درصد اتباع خارجیاند.
در تهران، بیش از ۷۰ هزار کودک کار شناسایی شدهاند که ۸۰ درصد غیرایرانی هستند
برآوردهای غیررسمی: ۱.۶ تا ۲ میلیون کودک کار در سراسر کشور وجود دارد، با روند صعودی ۹.۶ درصدی نسبت به دههی پیشین.
نزدیک به یک میلیون کودک در سال ۱۴۰۴ از تحصیل بازماندهاند که بخش عمدهی آن به سبب الزام کار است.
این ارقام نه تنها فاجعهای انسانی را نمایان میکنند، بلکه نوای خطری برای گسست اجتماعی به گوش میرسانند.
آسیبهای جسمی و روانی: کودکان کار در برابر ساعات طولانی، مواد زیانبار، خشونت خیابانی و اختلالات روانی چون افسردگی و اضطراب بیپناهاند.
تداوم نابرابری طبقاتی: محرومیت از آموزش، این کودکان را به مشاغل کمبها در بزرگسالی محکوم میکند و شکاف طبقاتی را سینهبهسینه ژرفتر میسازد.
فرسایش سرمایهی اجتماعی: تجربهی زودرس تبعیض، اعتماد همگانی را میفرساید و زمینهساز ناآرامیهای اجتماعی میگردد.
.........................................
رئیسدفتر رئیسجمهور اوکراین در پی یورش بازرسان ضد فساد به دفترش استعفا داد
دفتر ملی مبارزه با فساد اوکراین و دفتر دادستانی ویژه مبارزه با فساد این کشور اعلام کردند که بازرسی از دفتر آندری یرماک، رئیسدفتر ریاستجمهوری اوکراین، را آغاز کردهاند.
ساعاتی پس از انتشار این خبر، ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین، در پیامی ویدئویی اعلام کرد که آقای یرماک از سمت خود کنارهگیری کرده است.
ماهیت بازرسیها و وضعیت فعلی رئیسدفتر ولودیمیر زلنسکی هنوز مشخص نیست، اما در بیانیه دفتر ملی مبارزه با فساد که جمعه هفتم آذر منتشر شد، آمده بود که اقداماتشان در چارچوب تحقیقات و بهطور قانونی در حال انجام است.
دفتر آندری یرماک هم تأیید کرده بود که بهطور کامل با بازرسان همکاری میکند.
خود یرماک هم در همان زمان در تلگرام نوشت: بازرسان با هیچ مانعی مواجه نیستند. دسترسی کامل به آپارتمان داده شده و وکلای من در محل حضور دارند و با مأموران اجرای قانون در تعاملاند. از طرف خودم نیز همکاری کامل ارائه میدهم.
یرماک یکی از قدرتمندترین مقامهای اوکراین محسوب میشود و هفتهٔ گذشته ریاست هیئت اوکراینی را در مذاکرات با ایالات متحده در ژنو دربارهٔ طرح صلح هم بر عهده داشت.
با این حال اکنون زلنسکی خود خبر داده است که یرماک استعفای خود را تقدیم کرده و او روز شنبه با جانشین احتمالی یرماک جلسهای خواهد داشت.
اوکراین در هفتههای اخیر با رسوایی فساد مالی بزرگی مواجه شده است، بهخصوص پس از آنکه مشخص شد بخشی از بودجهٔ اختصاصیافته برای زیرساختهای آسیبپذیر انرژی این کشور اختلاس شده است.
چند تن از افراد بانفوذ مرتبط با زلنسکی هم در این پرونده دخیل دانسته شدهاند.
اتحادیه اروپا روز جمعه اعلام کرد که تحقیقات جنجالی فساد در اوکراین نشان میدهد که نهادهای ضد فساد این کشور در حال انجام وظیفهٔ خود هستند.
.....................................
لوموند: تهران چشم براه پاریس؛ جمهوری اسلامی در بنبست، بر نقش فرانسه حساب میکند
روزنامه لوموند در گزارشی، در شمارۀ روز جمعه بیست و هشت نوامبر نوشت که جمهوری اسلامی ایران در تلاش است مسیر تازهای برای احیای مذاکرات هستهای باز کند و در این مسیر، بیش از هر بازیگر دیگری روی نقش فرانسه حساب میکند. تهران، بهگفته این روزنامه، فرانسه را «میانجیای قابل اعتمادتر» از آمریکا میداند ، زیرا فرانسه در سالهای گذشته همواره بهدنبال حفظ راهحل دیپلماتیک بوده است.
به گزارش لوموند، علی خامنهای در پیامی بیست دقیقهای که ۲۷ نوامبر از تلویزیون رسمی ایران پخش شد، بار دیگر تأکید کرد که دولت آمریکا شایسته هیچ نوع تماس یا همکاری از جانب جمهوری اسلامی نیست. رهبر ۸۶ ساله جمهوری اسلامی گفت واشنگتن ارزش آن را ندارد که ایران برای برقراری رابطه با آن تلاش کند. او همچنین ادعاهای مربوط به ارسال پیام جمهوری اسلامی برای مذاکره با آمریکا را دروغ خواند.
لوموند مینویسد : این موضعگیری، پس از سفر محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، به واشنگتن منتشر شد. سفر ولیعهد عربستان به واشنگتن با گمانهزنیهایی درباره احتمال انتقال پیام تهران به دولت آمریکا همراه بود. برخی رسانههای ایران گزارش داده بودند نامهای از مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری، برای دونالد ترامپ تهیه شده و ممکن است از مسیر ریاض منتقل شود. عباس عراقچی، وزیر خارجه تهران، یک روز پیش از انتشار پیام خامنهای در گفتگو با شبکه «فرانسه بیستوچهار » ساعته گفته بود: به عربستان اعتماد کامل داریم تا نقش واسطه را ایفا کند.
لوموند به نقل از کارشناسان مینویسد که موضع آمریکا درباره ایران شدیداً مبهم است. جفری لوئیس، مدیر برنامه عدم اشاعه در موسسه میدلبری، میگوید : فرایند تصمیمگیری در واشنگتن بیش از حد غیرشفاف شده و به رفتار یک دولت اقتدارگرا شباهت دارد.
به نوشتۀ لوموند مذاکرات هستهای با ایران در بنبست است. تصمیم سه کشور اروپایی—آلمان، فرانسه و بریتانیا—برای فعالکردن سازوکار «اسنپبک» و بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل، عملاً نقش آنان را در مذاکرات آینده محدود کرده است. با وجود این، لوموند تصریح می کند که تهران میکوشد از درِ فرانسه وارد شود. سفر عباس عراقچی به پاریس در ۲۶ نوامبر—اولین سفر در این سطح از سال ۲۰۱۹—به ابتکار ایران انجام شده و در پاریس بهعنوان «نشانهای از گشایش» تلقی شده است. عراقچی در دیدار با ژان-نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، بهرغم تکرار مواضع تند نظام جمهوری اسلامی، کوشید مسیر گفتگو را احیا کند.
به نوشته لوموند، ایران از یکسو آمریکا را بیاعتبار اعلام میکند و از سوی دیگر میکوشد از راه عربستان و فرانسه مسیر گفتگو را دوباره فعال کند. در واشنگتن، سیاست آمریکا در قبال جمهوری اسلامی نامشخص است؛ در پاریس، پنجره مذاکره هنوز بسته نشده است. در چنین فضایی، تهران میکوشد از شکاف میان بازیگران غربی استفاده کند و فرانسه را محور بازگشت به میز مذاکره قرار دهد :مذاکرهای با آیندهای همچنان مبهم.
.....................................
کشف محوطه باستانی تولید آهن در روستاهای کانی رش و کانی سپی از توابع مهاباد
باستانشناسان برای نخستین بار موفق شدند یک محوطه باستانی تولید آهن را در منطقهای در مسیر جادۀ مهاباد به سردشت شناسایی کنند. این محوطه باستانی با استفاده از روشهای کاوش علمی مستندنگاری شده است و باستانشناسان امیدوارند که یافتههای آن به گسترش پژوهشهای مرتبط با فلزگری آهن در منطقه منجر شود.
صلاح سلیمی، سرپرست هیئت باستانشناسی محوطه "وستا شیخ"، ضمن تایید خبر محوطه باستانی تولید آهن گفت این محوطه در حاشیه شهرستان مهاباد و در مسیر جاده خاکی روستای کانی سپی به کانی رش، در نزدیکی جاده اصلی مهاباد به سردشت واقع شده است. روستاهای کانیرش و کانیسپی در ۷۵ کیلومتری جنوب مهاباد و در مسیر جاده مهابادــسردشت قرار دارند.
محوطه وستا شیخ یک منطقه نسبتا کوچک است که روی شیب ملایم درهای کوچک قرار گرفته است. بقایای فعالیتهای تولید آهن از جمله سربارهها، سنگهای معدنی و قطعات دمهای سفالی نیز در مساحتی حدود نیم هکتار در این منطقه پراکندهاند.
محوطه وستا شیخ در کنار ۱۷ محوطه دیگر سال ۱۳۹۸ در چارچوب پروژهای برای شناسایی محوطههای ذوب آهن در منطقه کانی رش مهاباد و باریکایه سردشت، شناسایی شد. آزمایشهای ترمولومینسانس برخی از این محوطهها را به دوره اشکانی و سلجوقی نسبت دادهاند.
اکنون این آزمایشها درباره محوطه تاریخی نویافته اثبات میکند که تولید آهن در منطقه قبل و بعد از اسلام رواج داشته است.
سلیمی در توضیح یافتههای این کاوش گفت: به رغم محدودیتهای آبوهوایی، نتایج این پروژه شامل طیف متنوعی از سربارهها، سنگهای معدنی آهن که هنوز فرایند ذوب را طی نکردهاند و قطعات کوره ذوب آهن بود. همچنین بررسی اولیه نشان داد که تولید آهن در این منطقه به شیوه اسفنجی انجام میشده است.
سرپرست تیم باستانشناسی تاکید کرد که مرحله بعدی این پروژه آنالیزهای آزمایشگاهی دقیقتر و سالیابی محوطه خواهد بود. این اطلاعات میتواند در درک بیشتر از تاریخ فلزگری در ایران و توسعه پژوهشهای مرتبط نقش مهمی داشته باشد.
به گزارش خبرگزاری ایسنا ، با کشف این محوطه و شناسایی فعالیتهای تولید آهن در منطقه ، انتظار میرود در حوزه فلزگری و صنعتگری دوران باستان در ایران تحقیقات گستردهتری انجام شود که میتواند از تاریخ صنعتی و اقتصادی این منطقه درک بهتری به دست دهد.
این یافتهها نمایانگر نقشی است که این منطقه کوهستانی، با وجود نبود شرایط مناسب برای سکونت دائم، بهعنوان یک مرکز صنعتی فصلی در تولید آهن ایفا کرده است.
فلزگری یکی از ارکان مهم تمدن باستانی در ایران است که در توسعه اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی سهم بسزایی داشت. ایران باستان به دلیل منابع فلزی غنی و تکنیکهای پیشرفتهای که در فلزکاری به کار میبرد، یکی از مراکز برجسته تولید فلز در جهان قدیم بود و به همین دلیل این صنعت در طول تاریخ ایران از دوران هخامنشیان تا دوران اسلامی همواره به شکلی چشمگیر رواج داشت.
تاکنون تعداد زیادی محوطه باستانی تولید آهن و فلز در ایران کشف شده است که به دورانهای مختلف تاریخ تعلق دارند. یافتههای این کاوشها در استانهای مختلف از جمله آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، لرستان، خراسان، اصفهان و فارس نشاندهنده گستردگی این صنعت در ایران باستان است.
...............................................
