موج گرمای بیسابقه؛ جبهه تازه مبارزه اتحادیههای کارگری اروپا
موج گرمای بیسابقه؛ جبهه تازه مبارزه اتحادیههای کارگری اروپا
اتحادیهها خواستار به رسمیت شناختن حق توقف کار در گرمای خطرناک و تصویب مقررات الزامآور برای ایمنی و سلامت کارگران شدند.
همزمان با تداوم موجهای گرمای شدید در بسیاری از کشورهای اروپایی، اتحادیههای کارگری خواستار تصویب قوانین الزامآور برای حفاظت از سلامت و جان کارگران در محیطهای کاری شدهاند. این اتحادیهها هشدار میدهند که افزایش دمای هوا، بهویژه برای کارگران ساختمانی، کشاورزی، حملونقل، خدمات شهری و صنایع فضای باز، به یکی از مهمترین مخاطرات شغلی تبدیل شده است.
اتحادیههای کارگری اروپا از دولتها و کارفرمایان خواستهاند:
* تعیین حداکثر دمای مجاز برای ادامه کار؛
* توقف یا کاهش ساعات کار در ساعات اوج گرما؛
* تأمین آب آشامیدنی، استراحتگاههای خنک و تجهیزات حفاظتی؛
* پرداخت دستمزد کامل در صورت توقف کار به دلیل گرمای خطرناک؛
* به رسمیت شناختن گرما بهعنوان یک خطر شغلی در قوانین ایمنی و بهداشت کار.
به اعتقاد اتحادیهها، حفاظت از سلامت کارگران نباید به تصمیم کارفرمایان واگذار شود، بلکه باید بهصورت قانونی تضمین گردد.
نمونههایی از فعالیت اتحادیههای کارگری
در فرانسه، کنفدراسیون عمومی کار (CGT) با انتشار بیانیهها و دستورالعملهای ویژه، خواستار تصویب مقررات سختگیرانه تر برای حفاظت از کارگران در برابر گرمای شدید شده است. این اتحادیه تأکید میکند که گرما یک «خطر شغلی» است و کارفرمایان باید در صورت افزایش دما، ساعات کار را کاهش دهند، استراحتهای باحقوق را افزایش دهند، آب آشامیدنی و محل استراحت مناسب فراهم کنند و امکان توقف کار در شرایط خطرناک بدون تهدید معیشت کارگران را تضمین کنند.
در سطح اروپا نیز مؤسسه اتحادیههای کارگری اروپا (ETUI) همراه با چند فدراسیون بزرگ کارگری، از جمله فدراسیون کارگران ساختمان و چوب (EFBWW)، فدراسیون کارگران خدمات عمومی (EPSU) و فدراسیون کارگران صنایع غذایی، کشاورزی و گردشگری (EFFAT)، خواستار تصویب یک دستورالعمل مشترک اروپایی برای حفاظت از کارگران در برابر تنش گرمایی شدهاند. این تشکلها معتقدند همانگونه که برای سایر مخاطرات شغلی استانداردهای الزامآور وجود دارد، گرمای شدید نیز باید مشمول مقررات الزامآور ایمنی و بهداشت کار شود.
چرا این موضوع اهمیت دارد؟
براساس گزارشهای منتشرشده، اروپا در سالهای اخیر با شدیدترین موجهای گرمای ثبتشده در تاریخ خود روبرو بوده است. کارشناسان هشدار میدهند که تغییرات اقلیمی موجب افزایش تعداد روزهای بسیار گرم خواهد شد و در نتیجه میلیونها کارگر بیش از گذشته در معرض گرمازدگی، کمآبی بدن، بیماریهای قلبی و حوادث ناشی از کاهش تمرکز قرار میگیرند.
سازمان جهانی کار نیز پیشتر هشدار داده بود که گرمای شدید به یکی از مهمترین مخاطرات محیط کار در جهان تبدیل شده و سالانه میلیونها کارگر را تحت تأثیر قرار میدهد.
در چنین شرایطی، اتحادیههای کارگری تأکید میکنند که مقابله با پیامدهای تغییرات اقلیمی نباید به بهای به خطر افتادن جان و سلامت کارگران تمام شود.
درسهایی برای جنبش کارگری
مبارزه برای حفاظت از کارگران در برابر گرمای شدید نشان میدهد که مطالبات جنبش کارگری امروز تنها به افزایش دستمزد و امنیت شغلی محدود نیست. حق برخورداری از محیط کار ایمن، حفظ سلامت جسمی و حق توقف کار در شرایط خطرناک نیز به بخشی از حقوق بنیادین کارگران تبدیل شده است.
اتحادیههای اروپایی تأکید میکنند که تغییرات اقلیمی نباید هزینه خود را بر دوش کارگران بگذارد. اگر گرمای شدید ادامه کار را به خطری برای جان انسانها تبدیل کند، مسئولیت حفاظت از کارگران بر عهده دولتها و کارفرمایان است، نه خود کارگران.
تجربه اتحادیههای کارگری اروپا نشان میدهد که با تشدید پیامدهای تغییرات اقلیمی، دفاع از سلامت و ایمنی کارگران به یکی از محورهای اصلی مبارزه اتحادیه های کارگری در قرن بیستویکم تبدیل شده است. همانگونه که روزگاری مبارزه برای هشت ساعت کار و ایمنی محیط کار از مهمترین مطالبات جنبش کارگری بود، امروز نیز «حق کار ایمن در برابر گرمای شدید» در حال تبدیل شدن به یکی از حقوق بنیادین کارگران در سراسر جهان است.
این تجربه میتواند برای جنبشهای کارگری سایر کشورها، از جمله ایران، نیز الهامبخش باشد. در شرایطی که موجهای گرمای شدید در سالهای اخیر به یکی از مخاطرات جدی برای کارگران ساختمانی، کشاورزی، خدمات شهری، نفت، گاز و پتروشیمی ایران تبدیل شده است، مطالبه تأمین ایمنی کار در برابر گرما میتواند به یکی از محورهای مهم مطالبات کارگران کشور نیز بدل شود.
