کانون نویسندگان ایران:گزارش درگذشتگان اهل قلم
کانون نویسندگان ایران:گزارش درگذشتگان اهل قلم
سال گذشته و ماههای آغازین سال جاری، جامعهی فرهنگ و ادبیات ایران شماری از نویسندگان، پژوهشگران، مترجمان، ناشران و کنشگران فرهنگی خود را از دست داد. این فقدانها در شرایطی رخ داد که جنگ، سانسور گسترده، محدودیت اطلاعرسانی و سرکوب حکومتی، امکان پاسداشت شایستهی آنان را نیز از جامعه سلب کرد. در سایهی جنگ و سرکوب، خاموشی این صداهای ماندگار آنگونه که سزاوارشان بود بازتاب نیافت، اما میراث آنان از حافظهی فرهنگ ایران زدوده نخواهد شد.
یونس تراکمه نویسنده و منتقد روز ۲۴ اسفندماه سال گذشته و در اوج جنگ دیده از جهان فروبست. او در سال ۱۳۲۶ در آبادان به دنیا آمد، تحصیلات دانشگاهی را در رشتهی ریاضی در اصفهان به پایان برد و در دوران دانشجویی، فعالیت ادبی را با شرکت در جلسات ادبی حلقهی اصفهان آغاز کرد. داستانهای او در «جنگ اصفهان» در کنار نویسندگانی چون هوشنگ گلشیری به چاپ میرسید. او از دههی هفتاد با عضویت در سردبیری فصلنامهی «زندهرود» سهم مهمی در تداوم سنت ادبی جنگ اصفهان بر عهده گرفت و تا زمان تعطیلی اجباری این نشریه در همین سمت به کار ادامه داد. مهمترین اثر داستانی او مجموعه داستان «مکث آخر» بود که در اوایل دههی ۸۰ منتشر شد. تراکمه در برنامهی «عصر داستان کانون نویسندگان ایران» در سال ۱۳۹۵ به داستانخوانی پرداخت. او در ۷۸ سالگی پس از یک بیماری طولانی در تهران دیده از جهان فروبست.
سوم فروردین ماه سال جاری جامعهی فرهنگی ایران جلیل دوستخواه را از دست داد. دوستخواه سال ۱۳۱۲ در اصفهان به دنیا آمد و تحصیلات خود را در رشتهی ادبیات فارسی در دانشگاه تهران به پایان رساند. او از اعضای حلقهی اصلی «جنگ اصفهان» بود که در کنار هوشنگ گلشیری، محمد حقوقی و... فضای ادبیات دههی چهل ایران را دگرگون کردند. او از سال ۱۳۴۷ به تدریس در دانشگاه اصفهان پرداخت و تدریس او در دانشگاه تا زمان بازنشستگی اجباری به دلیل آنچه «انقلاب فرهنگی» نامیده شد؛ ادامه یافت. تصحیح «اوستا» و «شاهنامه»، شناختنامهی فردوسی و شاهنامه از جمله آثار دوستخواه است. جلیل دوستخواه در ۹۲ سالگی در بیمارستانی در شهر بریزبان استرالیا دیده از جهان فروبست.
جلال خالقیمطلق، ادیب، شاهنامهپژوه و زبانشناس ایرانی ۹ اسفندماه در نخستین روز جنگ در ۸۸ سالگی درگذشت. خالقیمطلق را با کار سترگش در تصحیح «شاهنامه» میشناسند. او سال ۱۳۱۶ در تهران به دنیا آمد و دکترای خود را در رشتههای شرقشناسی، ژرمنشناسی و مردمشناسی از دانشگاه هامبورگ گرفت و پنجاه سال از عمر خود را صرف تصحیح شاهنامه با استفاده از تمام نسخههای شناخته شدهی آن کرد و در نهایت شاهنامه را در ۱۲ جلد به یاری احسان یارشاطر در آمریکا به چاپ رساند. خالقی مطلق به دلیل بیماری در شهر هامبورگ درگذشت.
یدالله موقن مترجم فلسفه ۳۰ اردیبهشت سال جاری درگذشت. موقن در سال ۱۳۲۷ در اصفهان به دنیا آمد. او فوق لیسانس خود را در رشتهی تاریخ و فلسفهی علم از دانشگاه لیدز انگلستان گرفت. موقن پس از بازگشت به ایران در دانشگاه اصفهان به تدریس فلسفه مشغول شد. او در جریان انقلاب فرهنگی از تدریس در دانشگاه ممنوع شد و از آن پس به ترجمهی متون فلسفی پرداخت. «فلسفهی روشنگری» از ارنست کاسیرر، «عقلانیت و آزادی» از ماکس وبر و «ارنست کاسیرر فیلسوف فرهنگ» و... از آثار اوست. او در ۷۷ سالگی در بیمارستانی در شهر اصفهان از دنیا رفت.
حسین حسینخانی ناشر ایرانی روز ۱۲ اردیبهشت درگذشت. حسینخانی در سال ۱۳۱۶ به دنیا آمد و در سال ۱۳۵۱ انتشارات «آگاه» را همراه با دو شریک خود در تهران بنیان گذاشت. او ناشر بسیاری از کتابهای ارزشمند در زمینهی ادبیات و اندیشه بود. او که پیشگام گشایش کتابفروشی در خیابان انقلاب تهران بود؛ در طول فعالیت خود بارها با سانسور و سرکوب درگیر شد و چند بار مجوز نشر او توسط نیروهای امنیتی توقیف شد. حسینخانی در انتشار چندین شمارهی نشریهی «نامهی کانون نویسندگان» نقش داشت و همراه کانون نویسندگان ایران بود. حسینخانی در ۸۹ سالگی در اثر کهولت سن چشم از جهان فروبست.
پرویز قلیچخانی فوتبالیست و ناشر ایرانی ۲ خرداد از دنیا رفت. قلیچخانی در سال ۱۳۲۴ در تهران به دنیا آمد. او در جوانی به بازی فوتبال علاقهمند شد و در این ورزش درخشید و تا به امروز تنها بازیکن ایرانی است که سه بار قهرمانی جام ملتهای آسیا را با تیم ملی ایران تجربه کرده است. او بعد از انقلاب به آلمان مهاجرت کرد و در سال ۱۳۶۹ مجلهی «آرش» را بنیان گذاشت. این مجله به مدت ۲۳ سال منتشر میشد و به یکی از معتبرترین نشریات روشنفکری خارج از کشور تبدیل شد. قلیچخانی در ۸۱ سالگی در کشور آلمان در اثر بیماری آلزایمر درگذشت.
مرجان ساتراپی نویسنده و فیلمساز ۱۴ خرداد در پاریس درگذشت. ساتراپی در سال ۱۳۴۸ در رشت به دنیا آمد و در نوجوانی همراه با خانواده به فرانسه مهاجرت کرد. او لیسانس ارتباط تصویری را در بازگشتی کوتاه از دانشگاه آزاد اسلامی تهران گرفت و فوق لیسانس خود را در رشتهی تصویرگری از دانشگاه استراسبورگ گرفت. عمدهی شهرت ساتراپی به خاطر انتشار رمان تصویری «پرسپولیس» بود که به نظر بسیاری از صاحبنظران در رشتهی رمان گرافیکی تحولی ایجاد کرد. او بعدها خود فیلمی بر اساس این رمان ساخت که کاندیدای دریافت جایزهی اسکار شد. ساتراپی مدافع آزادی بیان بود و تمام عمرش در جهت افشای ابعاد سانسور و سرکوب در ایران تلاش کرد. مرجان ساتراپی در پنجاه و هفت سالگی با مرگ خودخواسته در پاریس درگذشت.
کانون نویسندگان ایران درگذشت این شخصیتهای برجستهی فرهنگی را به اهالی مستقل ادبیات و فرهنگ تسلیت میگوید.