در سایۀ جنگ: تغییر الگوی اعدام، شتابگیری اعدام زندانیان سیاسی
جمعه 14 فروردین
.........................
نسرین ستوده مجدداً توسط ماموران امنیتی بازداشت شد
نسرین ستوده، وکیل دادگستری و فعال حقوق بشر، شامگاه گذشته توسط ماموران امنیتی در منزل خود بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شد.
مهراوه خندان، فرزند خانم ستوده با انتشار مطلبی اعلام کرد که مادرش شامگاه روز چهارشنبه ۱۲ فروردین، در منزل خود بازداشت شده است. همچنین لوازم الکترونیک شامل لپتاپ و گوشیهای تلفن همراه خانم ستوده و همسر وی ضبط شده است.
فرزند خانم ستوده اعلام کرده است که مادرش تاکنون تماسی با خانواده نداشته و نهاد بازداشتکننده وی نیز مشخص نیست.
نسرین ستوده ، وکیل دادگستری و فعال حقوق بشر، پیشتر نیز به واسطه فعالیتهای خود سابقه بازداشت و محکومیت داشته است.
.................................
دیدهبان حقوق بشر: زندانیان سیاسی ایران با تهدید دوگانۀ حملات هوایی و خشونت حکومتی روبرو هستند
سازمان دیدهبان حقوق بشر و شبکه حقوق بشر کردستان نسبت به شرایط هزاران نفر بازداشتی در ایران، از جمله زندانیان سیاسی و کودکان، همزمان با حملات هوایی آمریکا و اسرائیل ابراز نگرانی کردند.
طبق بیانیه این دو سازمان که روز پنجشنبه، ۱۳ فروردین، منتشر شد، افراد بازداشت شده در معرض خطر آسیب و مرگ ناشی از حملات هوایی آمریکا و اسرائیل، و همچنین موارد نقض شدید حقوق بشر توسط مقامات ایران، از جمله اعدام دستهجمعی، خودسرانه و مخفیانه قرار دارند.
این دو سازمان با اشاره به موارد بسیار گستردۀ بازداشت ناشی از سرکوب اعتراضهای دیماه ۱۴۰۴ گفتهاند، تا قبل از آغاز حملات هوایی، مقامات ایران دهها هزار معترض، از جمله کودکان، و نیز مدافعان حقوق بشر، وکلا و کادر درمان را بهطور گسترده و خودسرانه بازداشت کرده بودند.
بسیاری از این افراد در بازداشتگاههای مخفی و غیررسمی که توسط نهادهای امنیتی و اطلاعاتی اداره میشوند نگهداری شده و در معرض ناپدیدسازی قهری قرار گرفتهاند. حتی از هویت تمام این افراد نیز اطلاعات کاملی در دست نیست.
دیدهبان حقوق بشر و شبکه حقوق بشر کردستان در بیانیه خود گفتهاند: زندانیان، از جمله هزاران نفر که بهطور خودسرانه در ایران بازداشت شدهاند، با تهدیدی دوگانه روبهرو هستند: خشونت از سوی مقامات که سابقه کشتار در زندانها را دارند، و همچنین بمبهای آمریکا و اسرائیل.
از زمان آغاز جنگ در ابتدای اسفندماه گذشته، بازداشتشدگان، خانوادههای آنها و سازمانهای حقوق بشری بارها از مقامات ایران خواستهاند زندانیان را آزاد کنند، از جمله به دلایل بشردوستانه. اگرچه تعدادی از بازداشتشدگان، اغلب با وثیقههای بسیار سنگین، آزاد شدهاند، مقامات از آزادی همه بازداشتشدگان، بهویژه زندانیان سیاسی، و اعطای مرخصی بشردوستانه به سایر زندانیان خودداری کردهاند.
در عوض، مقامات قوه قضاییه علاوه بر تهدید روزانه مردم همچنان فعالان، مخالفان، اعضای اقلیتهای ملی و مذهبی مانند کردها و بهاییان، و سایر افراد را به اتهام فیلمبرداری یا عکسبرداری از حملات و ارسال آن به رسانهها بازداشت میکنند.
دیدهبان حقوق بشر و شبکه حقوق بشر کردستان با اشاره به انجام اعدامها همزمان با حملات هوایی نگرانی خود را نسبت به اعدامهای دستهجمعی، خودسرانه و مخفیانه در سایه جنگ ابراز کردهاند.
دو سازمان حقوق بشری با اشاره به هدف قرار گرفتن کلانتریها و مراکز امنیتی وابسته به وزارت اطلاعات و سپاه پاسداران در جریان حملات هوایی آمریکا و اسرائیل گفتهاند برخی از این مراکز بهطور معمول محل نگهداری بازداشتشدگان، بهویژه زندانیان سیاسی، هستند که اغلب بدون ارتباط با بیرون و در شرایطی معادل ناپدیدسازی قهری نگهداری میشوند.
...................................
واکنش رسانه ها، بازار مالی و نفت به سخنان ترامپ در باره جنگ با ایران
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در سخنرانی تلویزیونی چهارشنبه اول آوریل خود، با لحنی رضایتآمیز از پیشرفت عملیات خشم حماسی تمجید کرد و تهدید کرد که ایران را به عصر حجر بازمیگرداند. وی از پیروزیهای آمریکا سخن گفت و بیآنکه هیچ چشماندازی برای پایان جنگ ارائه دهد، مدعی شد که ارتش آمریکا تقریباً به همه اهداف خود در ایران دست یافته.
در پسِ این اطمینان رئیسجمهور آمریکا اما چندین سؤال اساسی از جمله درباره سرنوشت اورانیوم غنیشده ایران و بازگشایی تنگه هرمز، همچنان بیپاسخ مانده است.
روزنامه والاستریت ژورنال در این باره نوشته است: ترامپ میگوید کار را در ایران تمام خواهد کرد... بالاخره کسی باید جلوی آنها را میگرفت. رئیس جمهور آمریکا در جایی اقدام کرد که سایر روسای جمهور و رهبران جهان تردید کرده بودند.
این اما در حالی است که در داخل آمریکا، جمهوریخواهان، با افکار عمومی خسته از جنگ، کاهش محبوبیت و فشار فزاینده برخی از متحدان که خواستار اهداف نظامی واضحتر و منسجمتری هستند، روبرو هستند. واشنگتنپست در باره سخنان شب گذشته ترامپ نوشت که او یک ماه پس از حمله غافلگیرانه علیه ایران، در مواجهه با موانع اقتصادی و سیاسی، از این جنگ -که رفته رفته نامحبوبتر میشود- دفاع کرد.
دونالد ترامپ که مدعی شده که آمریکا نیروی دریایی و هوایی ایران را نابود کرده و برنامههای موشکی و هستهای این کشور را فلج کرده است، در سخنان خود از ارائه جزئیات هرگونه استراتژی برای پایان دادن به این درگیری که اکنون در هفته پنجم خود قرار دارد، خودداری کرد و تنها وعده داد که ایالات متحده آن را خیلی سریع به پایان خواهد رساند.
دونالد ترامپ در این سخنرانی که نخستین سخنرانی رسمی وی از زمان ورود آمریکا در کنار اسرائیل به جنگ با ایران در ۲۸ فوریه بود تلاش کرد که تصویری از کنترل کامل اوضاع ارائه دهد و گفت: ما همه برگهای برنده را داریم؛ آنها هیچ ندارند. رئیسجمهور آمریکا همچنین از کشورهای حوزه خلیج فارس متحد واشنگتن قدردانی کرد و وعده داد که از آنها به هر شکل ممکن محافظت خواهد کرد.
در پس این موضع مطمئن رئیسجمهور آمریکا، چندین سوال اساسی اما بیپاسخ مانده است؛ از جمله اینکه سرنوشت اورانیوم غنیشده ایران چه خواهد شد و اینکه تنگه هرمز، شریان حیاتی نفت جهانی که تهران عملاً آن را بسته است، چگونه میتواند بازگشایی شود؟
در مورد تنگه هرمز، دونالد ترامپ تنها یک توضیح ارائه داد: این گذرگاه به طور طبیعی پس از پایان جنگ باز خواهد شد.
سخنرانی ۱۹ دقیقهای دونالد ترامپ چندان باعث اطمینان خاطر آمریکاییها و متحدانشان، که با افزایش مداوم قیمت بنزین و بیصبری فزاینده در برابر جنگ مواجه هستند، نشد: اندکی پس از اظهارات او، بازارهای بورس سقوط کردند، ارزش دلار تقویت شد و قیمت نفت افزایش یافت.
قیمت نفت وستتگزاس اینترمدیت آمریکا در معاملات پرنوسان روز پنجشنبه ۱۳ فروردین بیش از ۱۱ درصد جهش کرد و بهای نفت برنت نیز هفت درصد افزایش یافت.
به گزارش خبرگزاری رویترز، این افزایش پس از آن صورت گرفت که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد حملات علیه ایران ادامه خواهد داد و معاملهگران نگران تداوم اختلال در عرضه نفت شدند.
رئیس جمهور آمریکا در سخنان خود همچنین بهطور خلاصه به نگرانیهای فزاینده آمریکاییها درباره افزایش قیمت بنزین ناشی از جنگ اذعان اما همزمان تأکید کرد که قیمتها بهزودی کاهش خواهند یافت و این افزایشها عمدتاً ناشی از ایران است.
او افزود که کشورهایی که بخش عمده نفت خود را از منطقه خلیج فارس تأمین میکنند، باید ابتکار عمل را برای بازگشایی تنگه به دست بگیرند: آنها بهراحتی میتوانند این کار را انجام دهند. ما به آنها کمک خواهیم کرد، اما این بر عهده خودشان است که ابتکار عمل را برای حفاظت از نفتی که به آن وابستهاند، به دست بگیرند.
بریتانیا، فرانسه و دیگر متحدان ایالات متحده اعلام کردهاند که آمادهاند در حفظ باز بودن تنگه هرمز مشارکت کنند، اما تنها پس از پایان درگیریها.
رئیسجمهور آمریکا و مشاورانش تا به اینجا توضیحات و جدولهای زمانی متغیری درباره این درگیری و همچنین درباره شرایطی که برای پایان دادن به آن از ایران خواهند خواست، ارائه کردهاند. دونالد ترامپ در سخنان شب گذشته خود ضمن به تصویر کشیدن ایران به عنوان کشوری که از نظر نظامی خنثی شده است، اعلام کرد که ایالات متحده طی دو تا سه هفته آینده به شدت به ایران حمله خواهد کرد. او تأکید کرد که اگر رهبری جدید ایران نتواند به مذاکرات رضایتبخشی دست یابد، ایالات متحده زیرساختهای تولید برق و نفت این کشور را هدف قرار خواهد داد.
رئیسجمهور آمریکا افزود: در همین حال، مذاکرات ادامه دارد. با این حال، اگر تا آن زمان توافقی حاصل نشود، ما در مورد اهداف اولویتدار هوشیار خواهیم ماند. روز قبل، او به خبرنگاران گفته بود که تهران برای پایان درگیری نیازی به توافق ندارد.
.....................................
باوجود برگزار نشدن جلسات مجلس؛ جزئیات طرح مجلس برای مسدود کردن تنگه هرمز
عباس گودرزی، سخنگوی هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی، روز پنجشنبه ۱۳ فروردین، متن کامل طرحی ۹ مادهای را منتشر کرد که هدف آن مسدودسازی تنگه هرمز است.
این طرح که قانون اقدام راهبردی صلح و توسعه پایدار منطقه خلیج فارس نام دارد، با ادعای ایجاد امنیت در منطقه طراحی شده است.
در صورت تصویب طرح فوق، دولت با همکاری نیروهای مسلح جمهوری اسلامی موظف میشود شرایط اخذ عوارض از شناورهای عبوری تنگه هرمز را فراهم کند.
سخنگوی هیئت رئیسه مجلس مدعی شده که فرآیند بررسی این طرح در مجلس آغاز شده است.
این در حالی است که از روز نهم اسفند ۱۴۰۴ و همزمان با آغاز عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل در نقاط مختلف ایران، مجلس جلسهای برگزار نکرده و حتی جلسات کمیسیونها نیز برگزار نمیشود.
در بخشی از طرح ۹ مادهای موسوم به اقدام راهبردی صلح و توسعه پایدار منطقه خلیج فارس آمده است که شناورهای مرتبط با کشورهای متخاصم اجازه تردد از تنگه هرمز را نخواهند داشت.
اقدام نمایندگان مجلس جمهوری اسلامی برای قانونی کردن مسدودسازی تنگه هرمز در حالی انجام میشود که روز چهارشنبه ۱۳ فروردین، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، با انتشار پیامی در شبکههای اجتماعی، از درخواست آتشبس از سوی مقامات ایرانی خبر داده بود.
آقای ترامپ در پیام خود تأکید کرده که رژیم ایران درخواست آتشبس داده است؛ اما بعد از بازگشایی هرمز آن را بررسی میکنیم.
در بخشی از طرح مجلس جمهوری اسلامی آمده که شیوه اخذ عوارض از شناورها به صورت ریالی است، اما در بخش دیگری از همان طرح ذکر شده که امکان پرداخت هزینهها و معاملات با ارزهای دیجیتالی نیز وجود دارد که این پرداختهای ارز دیجیتالی، باید با مشارکت شرکتهای ایرانی باشد.
پیش از این خبرگزاری بلومبرگ از قول منابع آگاه گزارش داده بود که جمهوری اسلامی، آغاز به دریافت عوارض ترانزیت از برخی کشتیهای تجاری عبوری از تنگه هرمز کرده است
بنا بر این گزارش جمهوری اسلامی به صورت موردی برای هر سفر دریایی تا سقف دو میلیون دلار از کشتیهای عبوری مطالبه میکند.
بلومبرگ نوشته بود که برخی کشتیها این مبالغ را پرداخت کردهاند، هرچند سازوکار پرداخت، از جمله نوع ارز، مشخص نیست و این روند نیز بهصورت نظاممند اجرا نمیشود.
در همین ارتباط شبکه خبری سیانان در گزارشی اعلام کرد که سپاه کسب اجازه از این نهاد نظامی را شرط عبور کشتیها از تنگه هرمز اعلام کرده، اما گزارشها حاکی است که در ازای دریافت تا دو میلیون دلار با یوآن چین، به برخی کشتیها اجازه عبور امن از تنگه هرمز داده است.
افزایش تنشآفرینیهای جمهوری اسلامی در منطقه و ایجاد اختلال جدی در عبور و مرور کشتیهای تجاری از تنگه هرمز، موجب شده که برخی کشورهای عرب حوزه خلیج فارس، بررسی خطوط لوله جدید نفتی برای دور زدن تنگه هرمز را در دستور کار خود قرار دهند.
روزنامه فایننشال تایمز در این باره به نقل از منابع آگاه نوشته است که یکی از گزینهها ساخت خطوط لوله تا بندر حیفا در اسرائیل است که از آنجا محمولههای نفتی بارگیری و از طریق نفتکشها راهی بازارهای جهانی شود. در میان کشورهای عرب حوزه خلیج فارس تنها عربستان و امارات خطوط لوله جایگزین دارند.
کشورهای حوزه خلیج فارس از قطعنامهای در شورای امنیت سازمان ملل حمایت کردند که استفاده از همه ابزارهای لازم را برای تضمین کشتیرانی از طریق تنگه هرمز مجاز میداند. این عبارت در ادبیات سازمان ملل میتواند شامل اقدام نظامی نیز باشد. این قطعنامه با مخالفت روسیه و چین روبهرو است.
جاسم البدیوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، روز پنجشنبه در نشست شورای امنیت گفت حملات جمهوری اسلامی علیه همسایگان ایران از همه خطوط قرمز عبور کرده است. او تاکید کرد شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس باید در هرگونه گفتوگو یا توافق با جمهوری اسلامی درباره تضمین امنیت منطقهای مشارکت داشته باشند.
بحرین که ریاست دورهای شورای امنیت را بر عهده دارد و عضو شورای همکاری خلیج فارس است، اعلام کرد خواهان برگزاری رایگیری در روز جمعه درباره این قطعنامه است. در این طرح از کشورها خواسته شده است از همه ابزارهای لازم برای تضمین عبور و مرور بینالمللی از تنگه هرمز، خلیج فارس و دریای عمان استفاده کنند.
این قطعنامه با مخالفت روسیه و چین که دارای حق وتو در شورای امنیت هستند، روبهرو شده است و سرنوشت آن به موضع این دو کشور بستگی دارد.
در تازهترین گزارش ، بریتانیا اعلام کرد که روز پنجشنبه میزبان یک نشست مجازی با حضور نمایندگان حدود ۳۵ کشور با هدف تشکیل ائتلافی از کشورها برای بررسی راههای بازگشایی تنگه هرمز است.
....................................
در سایۀ جنگ: تغییر الگوی اعدام، شتابگیری اعدام زندانیان سیاسی
همزمان با تداوم درگیری نظامی بین آمریکا-اسرائیل و ایران که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شده است، روند اجرای احکام اعدام در ایران وارد مرحلهای تازه و نگرانکننده شده است؛ مرحلهای که با تمرکز کامل بر زندانیان دارای اتهامات سیاسی و امنیتی و شتابگیری محسوس در اجرای احکام همراه است. در این بازه زمانی، دستکم ۹ زندانی سیاسی اعدام شدهاند و همزمان با تأیید احکام جدید و انتقال شماری از محکومان به سلولهای انفرادی، نگرانیها درباره افزایش قریبالوقوع اعدامها بهطور جدی تشدید شده است.
به گزارش خبرگزاری هرانا، بررسی دادههای موجود نشان میدهد که از آغاز جنگ تاکنون، دستکم ۹ زندانی سیاسی اعدام شدهاند؛ روندی که با اعدام یک شهروند دوتابعیتی به نام کوروش کیوانی به اتهام جاسوسی آغاز شد و تنها یک روز بعد با اعدام سه زندانی دیگر به نامهای مهدی قاسمی، صالح محمدی وسعید داودی با اتهامات سیاسی-امنیتی ادامه یافت. در ادامه، دو نفر از متهمان مرتبط با سازمان مجاهدین خلق به نامهای اکبر دانشورکار و سید محمدتقوی سنگ دهی و سپس دو زندانی دیگر به نامهای بابک علی پور و پویا قبادی در پروندهای مرتبط اعدام شدند. سحرگاه روز پنجشنبه نیز یک زندانی سیاسی دیگر به نام امیر حسین حاتمی به دار آویخته شد. همزمان، حکم اعدام منصور جمالی متهم سیاسی در دیوان عالی کشور تایید شد.
این توالی زمانی نشان میدهد که نه تنها تعداد اعدامها افزایش یافته، بلکه فاصله زمانی میان اجرای احکام نیز کاهش پیدا کرده و روندی شتابدار به خود گرفته است.
بر اساس اطلاعات گردآوریشده، تمامی اعدامهای صورتگرفته در این بازه زمانی به پروندههایی با ماهیت سیاسی و امنیتی مربوط بوده و در این مدت هیچ گزارشی از اجرای حکم اعدام برای جرائم غیرسیاسی منتشر نشده است؛ موضوعی که نشاندهنده تغییر جهت معنادار در الگوی اجرای احکام اعدام در کشور است.
همزمان با اجرای این احکام، گزارشها از افزایش شمار زندانیان در معرض خطر اعدام حکایت دارد. دستکم شش زندانی به نامهای وحید بنیعامریان، ابوالحسن منتظر، محمدامین بیگلری، شاهین واحدپرست کلور، ابوالفضل صالحی سیاوشانی و علی فهیم به سلولهای انفرادی زندان قزلحصار منتقل شدهاند؛ اقدامی که در رویه قضایی ایران معمولاً بهعنوان نشانهای از قریبالوقوع بودن اجرای حکم تلقی میشود. علاوه بر این، چندین زندانی دیگر نیز در نقاط دیگر کشور در صف اجرای حکم قرار دارند.
مجموع این تحولات حاکی از آن است که در دوره جنگ، استفاده از مجازات اعدام بهطور مشخص بر پروندههای سیاسی و امنیتی متمرکز شده و این روند با شتابی فزاینده ادامه دارد. چنین الگویی نگرانیهای جدی درباره سرنوشت زندانیان محکوم به اعدام را افزایش داده و نشان میدهد که شمار بیشتری از این زندانیان در معرض خطر فوری قرار دارند. بر پایه گزارش سالانه وضعیت حقوق بشر در ایران، که توسط واحد آمار، نشر و آثار مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران منتشر شده است، در سال ۱۴۰۴، دست کم ۲٬۴۸۸ شهروند از جمله ۶۳ زن و ۲ کودک-مجرم اعدام شدند. از این میزان حکم ۱۳ نفر در ملاعام به اجرا درآمد. همچنین طی این تاریخ، ۱۳۰ تن دیگر از جمله ۱۰ زن و۱ کودک-مجرم به اعدام محکوم شدند. هرچند بخش قابلتوجهی از این اعدامها مربوط به جرائم عمومی عنوان شده، اما نهادهای حقوق بشری همواره نسبت به استفاده از مجازات اعدام در پروندههای سیاسی و امنیتی و نبود دادرسی عادلانه در این موارد هشدار دادهاند.
.................................
حمله به انستیتو پاستور و هشدار گرد و غبار آلوده در اطراف آن
سخنگوی وزارت بهداشت ایران از حمله به انستیتو پاستور در تهران خبر داد.
حسین کرمانپور، سخنگوی وزارت بهداشت ایران در پلتفرم ایکس اعلام کرد که حمله به انستیتو پاستور ایران، یکی از ارکان قدیمی سلامت جهانی و عضو شبکه بینالمللی پاستور، "تجاوز مستقیم به امنیت سلامت بینالمللی" محسوب میشود.
او این اقدام را نقض کنوانسیونهای ژنو و اصول حقوق بینالملل بشردوستانه دانست و از سازمان جهانی بهداشت، صلیب سرخ و دیگر نهادهای بینالمللی خواست، این حمله را محکوم کرده، خسارات را ارزیابی و از بازسازی آن حمایت کنند.
در همین حال، انستیتو پاستور ایران نیز اعلام کرد که در پی چند مرحله حمله هوایی، موج انفجار و اصابت ترکش به ساختمان مرکزی این مجموعه، خسارات گستردهای وارد شده است.
به گفته این موسسه، برخی ساختمانها بهطور کامل تخریب شده و در بخشهای دیگر نیز ریزش تجهیزات و آسیب به آزمایشگاهها، ادامه فعالیتهای علمی و بهداشتی را با مشکلات جدی روبهرو کرده است.
ستاد مدیریت بحران در پی این حمله هوایی بلافاصله هشدار داد که به دلیل تخریب برخی آزمایشگاهها، تردد در خیابانهای منتهی به این مرکز باید با استفاده از ماسکهای فیلتردار (N95) انجام شود تا از استنشاق گرد و غبار احتمالی آلوده جلوگیری شود.
همچنین در محدوده منطقه ۱۱ تهران، بهویژه اطراف انستیتو پاستور، با توجه به آواربرداری و احتمال پراکندگی ذرات آزمایشگاهی، بر استفاده از ماسک فیلتردار تاکید شده و هرگونه اتراق در پارکهای این محدوده، از جمله پارک دانشجو، ممنوع اعلام شده است.
طبق گزارش رسانههای داخلی، مجموعه آسیبدیده با وسعتی حدود ۲۳ هزار مترمربع، شامل ۱۳ آزمایشگاه مرجع کشوری و چندین آزمایشگاه تخصصی و تحقیقاتی بوده که در حوزه بیماریهای عفونی مانند کووید-۱۹، هاری، مالاریا و تبهای ویروسی فعالیت داشتند.
این مرکز همچنین دارای دهها بخش تحقیقاتی، مراکز همکار با سازمان جهانی بهداشت، بانکهای زیستی و شبکههای تحقیقاتی بوده است.
با وجود شدت خسارات، مسئولان این مؤسسه اعلام کردند که به کارکنان، پژوهشگران و دانشجویان آسیبی وارد نشده.
در شبکههای اجتماعی گزارشهایی مبنی بر "کاربرد غیرنظامی انستیتو پاستور" منتشر شده است.
برخی کاربران اشاره کردهاند که این مؤسسه "به دلیل احتمال تهیه و تکثیر سلاحهای کشتار جمعی، بهویژه برای تکثیر سلاحهای بیولوژیکی و شیمیایی در فهرست" قرار گرفته است.
انستیتو پاستور که در خیابان پاستور تهران واقع شده است. این منطقه به دلیل استقرار نهادهای امنیتی و دفتر رهبری دارای محدودیتهای خاص تردد است. پیش از این در برخی گزارشها اشاره شده بود که خیابان محل استقرار انستیتو پاستور با موانع فیزیکی و دروازههای بزرگ مسدود شده و ساختمانهای اطراف آن تحت کنترل نهادهای امنیتی بوده است.
..........................................
حمله به کارخانههای فولاد ؛ تخریب ستون نگهدارنده بخش بزرگی از اقتصاد صنعتی ایران
حملات آمریکا و اسرائیل به دو کارخانه بزرگ فولاد ایران احتمالا توان تهران برای ادامه جنگ را تضعیف میکند، اما همزمان میتواند اقتصاد ایران را به شکلی جبرانناپذیر فلج کند.
بمباران دوتولیدکنندۀ بزرگ فولاد ایران، یعنی فولاد مبارکه اصفهان و فولاد خوزستان اهواز، واکنشهای گستردهای در داخل ایران برانگیخت. بخش عمده این واکنشها بر این پرسش متمرکز بود که آیا این دو مجموعه صنعتی واقعا اهدافی مشروع از نظر نظامی بودهاند یا نه.
برخی استدلال میکنند که این مراکز بهطور مستقیم یا غیرمستقیم با شبکههای اقتصادی مرتبط بودهاند که دولت و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را سرپا نگه میدارند.
در مقابل، گروهی دیگر این حملات را یورش به زیرساختهای صنعتی غیرنظامی در کشوری میدانند که پیشتر نیز زیر فشار شدید بمبارانهای آمریکا و اسرائیل قرار داشته است.
با این حال، کمتر کسی ظاهرا به پیامدهای بلندمدت فلج شدن تولید فولاد ایران توجه کرده است؛ بخشی که یکی از مهمترین ستونهای صنعتی کشور به شمار میرود.
هرچند اقتصاد ایران همچنان بهشدت به نفت وابسته است، این کشور در سال ۲۰۲۵ در میان تولیدکنندگان بزرگ فولاد خام جهان نیز قرار داشت.
انجمن جهانی فولاد، تولید سالانه فولاد خام ایران را حدود ۳۱/۸ میلیون تن برآورد کرده است. همچنین، بر اساس گزارشهای نزدیک به شرکت، فولاد مبارکه بهتنهایی بین مارس ۲۰۲۵ تا ژانویه ۲۰۲۶ حدود ۸۶۰ میلیون دلار درآمد صادراتی داشته است.
حمله هوایی به کارخانهای با این ابعاد، فقط به توان نظامی ایران آسیب نمیزند. این حمله همچنین ضربهای است به زنجیرههای تامین، اشتغال صنعتی، صادرات و یکی از معدود بخشهای اقتصاد ایران که با وجود تحریمها هنوز وزن واقعی خود را حفظ کرده است.
ابعاد کامل خسارت هنوز بهطور مستقل روشن نیست و بخش زیادی از جزئیات از گزارشهای رسانههای داخلی ایران و رسانههای تخصصی حوزه انرژی و کالا به دست آمده است. با این حال، تصویر کلی کموبیش روشن است.
"آرگوس مدیا" که بازارهای جهانی انرژی و کالا را رصد میکند، گزارش داده که حملات به انبارها و زیرساختهای برق در فولاد خوزستان و فولاد مبارکه آسیب زده و انتظار میرود تولید و ظرفیت صادراتی ایران را کاهش دهد.
روزنامه والاستریت ژورنال هم گزارش داده است که فولاد خوزستان فعالیت خود را متوقف کرده، در حالی که فولاد مبارکه با وجود خسارتها همچنان فعال مانده است.
تولید فولاد به تامین پیوسته برق وابستگی بالایی دارد. اگر پستهای برق، نیروگاههای اختصاصی یا خطوط تولید هدف قرار بگیرند، آثار این حملات معمولا بسیار فراتر از واحدهای مستقیما آسیبدیده گسترش پیدا میکند.
یک کارشناس برآورد کرده که زیان مستقیم این حملات ممکن است بین ۵ تا ۶ میلیارد دلار باشد، اما تاکید کرده است که خسارت گستردهتر به اقتصاد ملی میتواند بسیار فراتر از این رقم باشد، زیرا اختلال ایجادشده به بخش ساختمان، تولید صنعتی و طیف وسیعی از صنایع پاییندستی سرایت خواهد کرد.
پیامدهای اجتماعی این حملات نیز میتواند چشمگیر باشد. والاستریت ژورنال گزارش داده که فولاد اصفهان 30 هزار و فولاد خوزستان حدود ۱۰ هزار کارگر دارد که بسیاری از آنها پیمانی کارند و از امنیت شغلی اندکی برخوردارند.
توقف طولانیمدت تولید نهتنها بر کارگران کارخانه، بلکه بر پیمانکاران و صنایع وابسته نیز اثر خواهد گذاشت.
روابط عمومی شرکت فولاد مبارکه اصفهان از پرسنل خود خواسته تا اطلاع بعدی به مجتمع مراجعه نکنند.
این حملات فقط متوجه کارخانههای فولاد نبودند؛ آنها بخشی را هدف گرفتند که ستون نگهدارنده بخش بزرگی از اقتصاد صنعتی کشور است.
و اگر این بخش بیش از این تضعیف شود، بعید است پیامدهای آن پشت درهای کارخانهها باقی بماند.
................................
آمریکا ۱۸ فروند هواپیماهای جدید برای پشتیبانی از عملیات زمینی به خاورمیانه اعزام میکند
پنتاگون در حال دو برابر کردن تعداد هواپیماهای تهاجمی A-10 نیروی هوایی آمریکا در خاورمیانه است. این هواپیماها قابلیت پشتیبانی از نیروهای زمینی در حال پیشروی را دارند. این اقدام در شرایطی صورت میگیرد که رئیس جمهوری آمریکا اعلام کرده قصد دارد جنگ با ایران را ظرف دو تا سه هفته آینده پایان دهد.
به گفته دو مقام پنتاگون در روز چهارشنبه، نیروی هوایی آمریکا ۱۸ فروند هواپیمای A-10 را به منطقه اعزام میکند تا به حدود ۱۲ فروندی که هماکنون در منطقه حضور دارند، ملحق شوند. این هواپیماها پیشتر برای حمله به قایقهای ایرانی و نیروهای شبهنظامی وابسته به ایران در عراق مورد استفاده قرار گرفتند.
هواپیمای A-10 که با نام «وارتهاگ» نیز شناخته میشود، یک هواپیمای پشتیبانی نزدیک است که به یک توپ قدرتمند در دماغه خود مجهز است و میتواند در هر ثانیه ۷۰ گلوله ۳۰ میلیمتری شلیک کند. این هواپیما با سرعت پایین و در ارتفاع کم پرواز میکند، که به آن امکان میدهد مدت طولانی بر فراز اهداف زمینی و دریایی باقی بماند.
به گفته مقامهای آمریکایی، این هواپیماها میتوانند برای پشتیبانی از نیروهای زمینی آمریکا در عملیات احتمالی برای تصرف مناطقی در نزدیکی تنگه هرمز یا جزیره خارک، مرکز اصلی صادرات نفت ایران در شمال خلیج فارس، مورد استفاده قرار گیرند.
حضور گستردهتر A-10ها در منطقه نشان میدهد که سامانههای پدافند هوایی ایران یا نابود شدهاند یا تا حد زیادی تضعیف شدهاند؛ چرا که این هواپیما نسبت به جنگندهها آسیبپذیری بیشتری در برابر پدافند هوایی دارد.
ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا نیز استفاده از آنها برای گشتزنی در تنگه هرمز را تایید کرده است.
او در ۱۹ مارس به خبرنگاران گفت: هواپیمای A-10 وارتهاگ اکنون در جبهه جنوبی وارد نبرد شده و در حال شکار و انهدام شناورهای تندرو در تنگه هرمز است.
.......................................
فدراسیون صلیب سرخ: نیازهای درمانی در ایران به صورت تصاعدی در حال افزایش است
فدراسیون بینالمللی جمعیتهای صلیب سرخ و هلال احمر هشدار داد نیازهای فوری پزشکی در ایران بهصورت تصاعدی در حال افزایش است و در صورت ادامه جنگ، ذخایر کیتهای تروما و سایر تجهیزات، ممکن است کاهش یابد.
رییس هیات این نهاد در ایران، پنجشنبه ۱۳ فروردین گفت از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند، بیش از هزار و ۹۰۰ نفر کشته و بیش از ۲۱ هزار نفر زخمی شدهاند؛ آماری که از سوی این نهاد - بهعنوان تنها سازمان بشردوستانه فعال در سراسر کشور - ارائه شده است. برآوردهای دیگر، تلفات بالاتری را گزارش کردهاند.
ماریا مارتینز به خبرگزاری رویترز گفت سه نفر از کارکنان این نهاد نیز در حین انجام وظیفه جان خود را از دست دادهاند؛ از جمله یکی از آنها که در حمله هوایی ۱۱ فروردین به یک مرکز درمانی در استان زنجان کشته شد.
مارتینز گفت: نگرانی اصلی ما این است که نیازهای بشردوستانه با چه سرعتی در حال افزایش است و اینکه آیا میتوانیم تمام حمایتهای لازم را به کشور [ایران] برسانیم یا نه.
امیدها برای پایان سریع درگیری پنجشنبه و پس از آن که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، وعده داد حملات شدیدتری انجام خواهد داد، کمرنگتر شد.
مارتینز گفت در حال حاضر کمبودی در ذخایر اضطراری وجود ندارد، اما در صورت ادامه درگیریها وضعیت وخیمتر خواهد شد؛ بهویژه با افزایش قیمت تجهیزات و محدود بودن منابع مالی.
او گفت: نیازها بهصورت تصاعدی در حال افزایش است، و منابع نامحدود نیستند.
این مقام صلیب سرخ همچنین ابراز نگرانی کرد که ترس از بمبارانها ممکن است مانع مراجعه مردم برای دریافت کمک شود.
او در یک مصاحبه ویدیویی از تهران گفت: خیابانها کاملا خالی هستند ... میتوانید ترس، نگرانی و نامطمئن بودن را در چشمان مردم ببینید.
این نهاد اعلام کرده در ۳۱ استان ایران حدود ۱۰۰ هزار نیروی امدادی در اختیار دارد؛ بههمراه بالگردها و سگهای جستوجو و نجات، و خدمات کمکهای اولیه به مجروحان حملات هوایی و حمایت از افراد آواره را ارائه میدهد.
مارتینز گفت: یکی از نیروهای امدادی هنگام پاکسازی آوار متوجه شد اعضای خانواده خودش در میان کشتهشدگان هستند.
برخی دیگر از کارکنان نیز نوبتی در دفاتر این نهاد میخوابند تا در صورت وقوع بمباران، در آمادهباش باشند.
او افزود فعالیتها بهطور مکرر بهدلیل قطع برق و اینترنت مختل میشود و کارکنان ناچارند اسناد را بهصورت دستی ثبت کنند.
این نهاد هفتههاست بهدلیل اختلالات لجستیکی - که با بسته شدن تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل تشدید شده - نتوانسته تجهیزات حیاتی را از انبار خود در دبی وارد کند.
به گفته سسیل تراز، مدیر زنجیره تامین فدراسیون بینالمللی صلیب سرخ و هلال احمر، اکنون برنامهریزی شده این اقلام از طریق زمینی و از مسیر ترکیه در ۱۸ فروردین (هفتم آپریل) ارسال شود، اما رسیدن آنها چند هفته زمان خواهد برد.
مارتینز گفت این نهاد ممکن است ناچار شود در درخواست اضطراری ۴۰ میلیون فرانک سوئیس (حدود ۵۰ میلیون دلار) خود بازنگری کند، در حالی که در حال حاضر تنها شش درصد از این مبلغ تامین شده است.
او تاکید کرد: افزایش حمایتهای بینالمللی برای حفاظت از غیرنظامیان و تداوم عملیات امدادرسانی در این شرایط اضطراری، ضروری است.
......................................
وزیر خارجه بریتانیا: بازگرداندن آزادی ناوبری در تنگه هرمز، یک نیاز فوری است
ایویت کوپر، وزیر خارجه بریتانیا در جلسه مجازی وزیران خارجه بیش از ۴۰ کشور، اقدامات جمهوری اسلامی را بیاحتیاطی خواند و گفت این اقدامات به امنیت اقتصاد جهانی ضربه میزند. کوپر گفت که نیاز فوری برای بازگرداندن آزادی ناوبری کشتیهای بینالمللی از طریق تنگه هرمز وجود دارد.
وزیر خارجه بریتانیا افزود که در روز چهارشنبه تنها ۲۵ کشتی از این تنگه عبور کردهاند، در حالی که معمولا حدود ۱۵۰ کشتی از این مسیر عبور میکنند، این مسیر حیاتی توسط جمهوری اسلامی مسدود شده است.
او همچنین اشاره کرد حدود ۲۰ هزار دریانورد در حدود دو هزار کشتی به دلیل تقریبا بسته بودن کامل تنگه گیر افتادهاند.
کوپر گفت پس از نشست امروز، جلسهای با حضور برنامهریزان نظامی برگزار خواهد شد تا بررسی شود چه اقداماتی میتوان برای تضمین ناوبری ایمن در منطقه انجام داد.
....................................
